یعنی چه
یثرب نام شهری باستانی در شبهجزیره عربستان است که پس از هجرت پیامبر اسلام به آن، به «مدینة النبی» (شهر پیامبر) و به اختصار «مدینه» تغییر نام یافت. از نظر لغوی، ریشه عربی آن با ملامت، سرزنش و فساد هممعنی است و در برخی منابع عبری نیز به معنای جای پر درخت تعبیر شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «نام قدیم مدینه» دقیقاً ۱۲ حرف دارد و پاسخ اصلی و ۴ حرفی آن واژه «یثرب» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به نام باستانی و تاریخی این شهر از نگارش Yathrib استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این واژه به صورت «يَثْرِب» نوشته و تلفظ میشود که از ماده لغوی (ث - ر - ب) مشتق شده است.
به فارسی
در متون تاریخی و ادبی فارسی، این واژه به همان صورت اصلی یعنی «یثرب» به کار میرود و به عنوان معادل تاریخی مدینه شناخته میشود.
نماد چیست
این نام در فرهنگ اسلامی نمادی از دوران پیش از اسلام و جنگهای خونین میان قبایل اوس و خزرج است. از سوی دیگر، در نگاه تاریخی کلان، جغرافیای یثرب نماد پذیرش، پناه دادن به ستمدیدگان (انصار) و نقطه چرخش تاریخ اسلام از انزوا به تشکیل حکومت به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نام قدیم مدینه
واژه «یثرب» نام باستانی و پیش از اسلام شهر مدینه کنونی است. این جغرافیا پیش از ورود اسلام، محل سکونت قبایل عرب و یهودی بود و به دلیل ساختار قبیلهای، سالها دستخوش جنگهای داخلی میان دو قبیله بزرگ اوس و خزرج قرار داشت. ریشه لغوی این نام در عربی با توبیخ و ملامت گره خورده است، به همین دلیل پس از هجرت مسلمانان، نام آن به امر پیامبر تغییر یافت.
پس از هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به این شهر و استقبال پرشور مردم آن که به «انصار» معروف شدند، هویت جدیدی برای این منطقه شکل گرفت. این شهر به «مدینة النبی» (شهر پیامبر) ملقب شد که امروزه به اختصار آن را مدینه مینامند. در روایات اسلامی آمده است که پیامبر پس از هجرت، از نامیدن شهر به اسم پیشین نهی کرد و آن را «طیبه» به معنای پاکیزه نامید.
در قرآن کریم، کلمه «یثرب» تنها یکبار و آن هم در سوره احزاب از زبان منافقان نقل شده است. مفسران معتقدند منافقان شهر را با نام دوران جاهلیت صدا زدند تا هویت و تغییرات شگرف اسلامی آن را انکار کنند. در مقابل، واژه «مدینه» به عنوان نماد تمدن اسلامی و پناهگاه مؤمنان، ۱۴ بار در قرآن ذکر شده است.