یعنی چه
این عبارت در ادبیات کلاسیک فارسی به دو معنی به کار میرود: نخست به معنای بادی بسیار شدید، سهمگین و طوفانی که وزش آن سنگین و طاقتفرسا است؛ دوم به صورت کنایی و مجازاً به معنای داشتن افاده، کبر و غرورِ سخت در سر.
تلفظ
این ترکیب وصفی از دو واژه «باد» (با مصوت بلند آ) و «گران» (با کسره گاف و فتح راء به معنی سنگین) تشکیل شده است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول، خود کلمه «باد گران» با ۷ حرف است. همچنین کلماتی نظیر صرصر، طوفان و تندباد نیز میتوانند به عنوان واژههای هممعنی در جدول مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
برای توصیف معنای فیزیکی آن از کلماتی چون Heavy wind یا Gale و برای اشاره به مفهوم کنایی و اخلاقی آن از واژه High pride استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای معادلسازی این پدیده جوی از تعابیری همچون الريح العاصف یا الريح الشديدة استفاده میکنند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، عبارت Şiddetli rüzgar به معنای بادِ با شدت بالا و واژه Fırtına به معنای طوفان به عنوان معادل به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل باد گران
ترکیب «باد گران» یک ترکیب وصفی اصیل در زبان و ادبیات فارسی است که از دو جزء «باد» و «گران» (به معنی سنگین و سهمگین) تشکیل شده است. اگرچه این اصطلاح به عنوان یک مدخل مستقل و رایج در فرهنگهای لغت شاخص نظیر دهخدا یا معین ثبت نشده است، اما شواهد شعری در ادبیات کهن (مانند اشعار فرخی سیستانی) نشان میدهد که شاعران از آن برای تصویرسازی تندبادهای بسیار مهیب و ویرانگر که حتی فیلها را واژگون میکند، استفاده میکردهاند.
علاوه بر این کاربرد طبیعی و اقلیمی، باد گران در بستر زبان فارسی پتانسیل معنایی کنایی نیز دارد. از آنجا که واژه «باد» همواره نمادی از غرور و ادعای پوچ بوده، این ترکیب میتواند مجازاً به معنای کبر و خودخواهیِ بسیار سنگین و ناگوار در رفتار یک شخص تعبیر شود. در فرهنگ اسطورهای و قرآنی نیز هرچند این عبارت دقیقاً نیامده، اما مفهوم تندباد (مانند ریح صرصر) همواره نمادی از بلا، آزمایش و تندخویی روزگار به شمار رفته است.