معنی
واژه جامع دارای دو کاربرد اصلی است؛ به عنوان صفت به معنای کامل، شامل، وسیع و دربرگیرنده همه جوانب یک موضوع به کار میرود و به عنوان اسم، اشاره به مسجد جامع یا مسجد بزرگ شهر دارد که محل اجتماع مردم برای نماز جمعه است.
یعنی چه
وقتی چیزی را جامع مینامیم، یعنی آن چیز هیچ کسر و کمبودی ندارد و تمام موارد لازم را در خود جای داده است. در منطق و معرفت نیز به مفهومی گفته میشود که بر تمام مصادیق خود احاطه داشته باشد.
مترادف
واژههایی مانند کامل، فراگیر، وسیع و شامل بیشترین شباهت معنایی را با جامع دارند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه ثلاثی مجرد (ج م ع) اشتقاق یافتهاند و مفهوم گردآوری و پیوستگی را در خود دارند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «ج-م-ع» (جَمَعَ / یَجْمَعُ) به معنای به هم ضمیمه کردن، نزدیک کردن و گرد آوردن گرفته شده است و «جامع» در ساختار صرفی اسم فاعل به معنی «جمعکننده» یا «دربرگیرنده» است.
جمله سازی
در جدول
کلمه «جامع» دقیقاً ۴ حرف دارد و معمولاً در جدولها به عنوان پاسخ طراح برای راهنماهایی مثل «کامل»، «فراگیر» یا «مسجد بزرگ» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای مفاهیم نوشتاری و علمی بیشتر از واژه Comprehensive استفاده میشود و برای مکانهای مذهبی اصطلاح Jameh Mosque یا Congregational Mosque به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل جامع
واژه جامع یکی از کلمات پرکاربرد و اصیل در زبانهای فارسی و عربی است که ریشه در مفهوم گردآوری، پیوستگی و تمرکز دارد. این کلمه در ساختار صفت به هر چیزی اطلاق میشود که تمام ابعاد، جزئیات و نیازمندیهای یک موضوع را بدون نقص در بر بگیرد؛ به همین دلیل است که دانشنامهها، لغتنامههای بزرگ و طرحهای کلان را با صفت جامع توصیف میکنند.
از سوی دیگر، این واژه در بستر تاریخ و معماری اسلامی به عنوان اسم برای بزرگترین مسجد هر شهر (مسجد جامع یا مسجد آدینه) انتخاب شده است که نمادی از وحدت، یکپارچگی و مرکزیت اجتماع مسلمانان در یک کل واحد به شمار میرود. همچنین در متون عرفانی، انسان کامل را مظهر اسم جامع الهی میدانند.
در قرآن کریم نیز این لفظ ۳ بار به کار رفته که در دو مورد به عنوان صفت خداوند در جایگاه گردآورنده انسانها در روز قیامت (جامع الناس) و یکبار برای توصیف کارها و امور مهم عمومی و همگانی ذکر شده است.