یعنی چه
جهشکننده به معنای فاعل جهیدن است؛ یعنی فرد، حیوان یا عاملی که پرش و خیز برمیدارد. در زبان تخصصی زیستشناسی، به موجود زنده یا عاملی که دچار تغییرات ناگهانی و ماندگار در ساختار ژنتیکی (موتاسیون) شده یا آن را ایجاد میکند نیز جهشکننده میگویند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [جَ هَ شْ کُ نَ نْ دِ] است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول واژه «جهش کننده» با ۸ حرف است. از واژههای جایگزین و هممعنی میتوان به جهنده، پران و خیزان اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای کاربردهای عمومی و فیزیکی از واژههای Jumper و Leaper استفاده میشود، در حالی که در متون علمی و پزشکی واژههای Mutant (موجود جهشیافته) یا Mutagen (عامل جهشزا) به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی برای معنای عام پرش از کلمات القافز و الوثاب استفاده میشود و در اصطلاحات علمی و زیستشناسی واژه طافر به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این واژه شامل کلماتی چون جهنده، پران، خیزان و جهان (صفت فاعلی از جهیدن) است که همگی مفهوم برخاستن ناگهانی و حرکت رو به جلو را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل جهش کننده
واژه «جهش کننده» یک ترکیب فاعلی ساختیافته در زبان فارسی است که از دو بخش «جهش» (اسم مصدر از فعل جهیدن) و «کننده» تشکیل شده است. این کلمه در زبان روزمره و ادبیات کلاسیک به هر موجود یا شیئی که به سرعت بالا میپرد، خیز برمیدارد یا پرش میکند، اطلاق میشود و در طبیعت نماد حیواناتی مانند کانگورو، قورباغه و ملخ است.
در دنیای مدرن و حوزه علوم تجربی، این واژه کاربردی کاملاً تخصصی پیدا کرده است. در زیستشناسی و ژنتیک، به ارگانیسمها یا عواملی که دچار دگرگونی ناگهانی در ساختار دیانای (DNA) خود شدهاند، جهشکننده یا موتاسیونیافته میگویند. همچنین در مفاهیم استراتژیک و تکنولوژی، این اصطلاح برای توصیف پیشرفتهای ناگهانی، بزرگ و رو به جلو که ساختار قبلی را متحول میکنند، به کار میرود.