یعنی چه
روانداز به هر نوع پوشش پارچهای یا دستبافت مانند پتو، لحاف، شمد و ملحفه گفته میشود که فرد هنگام استراحت یا خواب بر روی بدن خود میکشد تا از سرما حفظ شود و احساس آرامش و امنیت کند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت رَوانداز (تلفظ اصیل: ravāndāz) خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما با توجه به تعداد حروف میتواند خود کلمه «روانداز» (۷ حرف) یا واژههای هممعنی مانند پتو، لحاف، دواج و شمد باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به نوع و ضخامت روانداز، از واژههای متفاوتی استفاده میشود که رایجترین آنها Blanket است.
به عربی
در زبان عربی واژه «غطاء» به طور عام برای هر نوع پوشش و روانداز، و «دِثار» به طور خاص برای جامه و روانداز ضخیم کاربرد دارد.
به فارسی
واژه روانداز یک اسم مرکب فاعلی در زبان فارسی است که از ترکیب «رو» (مخفف روی و بالا) و «انداز» (بن مضارع فعل انداختن) ساخته شده است. از نظر ساختاری با کلماتی چون پیشانداز، پسانداز و برانداز هم-خانواده است. واژههای متضاد آن شامل زیرانداز، تشک و فرش میشوند.
نماد چیست
روانداز در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی نمادی از ستر، حجاب، امنیت و آرامش است. با این حال، در ادبیات کنایی و ضربالمثلها گاهی نماد تهیدستی مطلق به شمار میرود؛ مانند عبارت معروف «زیراندازش زمین است و رواندازش آسمان» که برای توصیف وضعیت فردی که هیچ مال و اموالی در دنیا ندارد به کار میرود. همچنین مفهوم آن در قرآن کریم در قالب واژههای دِثار و مُدَّثِّر (کسی که روانداز به خود پیچیده) تجلی یافته است.
جمعبندی و توضیح کامل روانداز
واژه «روانداز» یکی از کلمات اصیل و کاربردی در زبان فارسی است که به هر نوع پوشش مورد استفاده در زمان خواب و استراحت، مانند پتو، لحاف و ملحفه اطلاق میشود. این کلمه از ترکیب جزء فاعلی «رو» و بن فعل «انداختن» شکل گرفته و دقیقاً در مقابل مفهوم زیرانداز قرار دارد که بستری برای آرامش و حفاظت بدن از سرما فراهم میکند.
این مفهوم علاوه بر کاربرد روزمره، در فرهنگ، نمادشناسی و حتی متون مذهبی نیز جایگاه ویژهای دارد. در ادبیات کنایی فارسی، روانداز میتواند نشاندهنده سادگی یا فقر مطلق باشد، در حالی که در فرهنگ قرآنی، تعابیری مانند مدثر به ابعاد شخصیتی و حالات انسانی مرتبط با این پوشش اشاره دارند. در نهایت، این واژه در زبانهای دیگر مانند انگلیسی و عربی با معادلهای دقیقی چون Blanket و غطاء شناخته میشود.