معنی
فدرال به نوعی نظام سیاسی یا ساختار حکومتی اشاره دارد که از اتحاد چند ایالت، استان یا بخش خودگردان تشکیل شده است. این بخشها در قوانین داخلی خود استقلال دارند، اما در امور کلان مانند سیاست خارجی و دفاع، از یک دولت مرکزی واحد و قانون اساسی مشترک تبعیت میکنند. این واژه معنای پیمانی و وابسته به دولت مرکزی را نیز میرساند.
یعنی چه
در زبان ساده، فدرال یعنی توزیع قدرت؛ به طوری که یک کشور بزرگ به بخشهای کوچکتر (ایالت) تقسیم میشود تا مدیریت آن آسانتر شود. هر ایالت پارلمان و قوانین خاص خود را برای امور داخلی دارد، اما همه آنها زیر چتر یک پرچم، یک ارتش و یک دولت حاکم بزرگتر به نام دولت فدرال زندگی میکنند.
تلفظ
واژه فدرال در زبان فارسی به صورت فِدِرال [fe-de-rāl] تلفظ میشود که حرف فاء و دال دارای مکر (کسره) هستند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «نوعی حکومت پیمانی» یا «حکومت ساختار ایالتی»، واژه ۵ حرفی «فدرال» به کار میرود.
به انگلیسی
واژه فدرال در زبان انگلیسی به صورت Federal نوشته و تلفظ میشود که ریشه در واژگان سیاسی غرب دارد.
به فارسی
برای واژه بیگانه فدرال، در زبان فارسی میتوان از برگردانها و معادلهایی چون «متحد»، «ائتلافی»، «همپیمان» یا «حکومت ایالتی» استفاده کرد.
نماد چیست
برای واژه فدرال یا مفهوم فدرالیسم نماد بصری ثابت، رسمی و جهانی وجود ندارد؛ با این حال، در کشورهای فدرال مانند ایالات متحده، پرنده عقاب یا ساختمان پارلمان مرکزی (کنگره) معمولاً به عنوان نمادهای حاکمیت و قدرت فدرال شناخته میشوند.
معنی انگلیسی/خارجی
این واژه از طریق زبان فرانسوی (Fédéral) وارد فارسی شده است. ریشه اصلی و قدیمیتر آن به واژه لاتین «فُئِدْوس» (foedus) برمیگردد که به معنای پیمان، میثاق، توافق یا معاهده است و اشاره به اتحاد چند گروه یا دولت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل فدرال
واژه فدرال اصطلاحی سیاسی و مدرن است که به ساختارهای حکومتی مبتنی بر اتحاد ایالتها اشاره دارد. در این سیستم، قدرت میان حکومت مرکزی و بخشهای محلی تقسیم میشود تا توازن در جامعه حفظ گردد. ریشه این کلمه به معنای میثاق و معاهده است.
امروزه بسیاری از کشورهای بزرگ و پهناور جهان نظیر ایالات متحده آمریکا، آلمان و کانادا با این شیوه اداره میشوند. نظام فدرال مانع از تمرکز شدید قدرت در یک نقطه شده و به مناطق مختلف اجازه میدهد متناسب با فرهنگ و نیازهای بومی خود قانونگذاری کنند، مشروط بر اینکه با قانون اساسی کل کشور تضادی نداشته باشد.