یعنی چه
این عبارت ترکیبی استثنایی در زبان عربی است که برای جدا کردن یک گروه بسیار کوچک، زمان کوتاه یا مقدار ناچیز از یک کل بزرگتر به کار میرود و به معنای «مگر مقدار کمی» یا «به جز اندکی» میباشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «إلّا قَلیلاً» است که در آن روی حرف لام در کلمه اول تشدید و در انتهای کلمه دوم تنوین نصب قرار میگیرد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت قرآنی با توجه به تعداد حروف مشخص میشود و خود عبارت دارای ۸ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن از ترکیبهای استثنایی مانند Except یا But به همراه واژههای نشاندهنده مقدار کم استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و از حرف استثناء «إلا» و اسم منصوب «قليلاً» تشکیل شده است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این عبارت شامل تعابیری همچون «مگر مقدار کمی»، «جز تعداد اندکی» و «به جز کمی» است. از نظر ساختاری مترادف کلماتی چون قلیل، تقلیل و کمشماری است و متضاد آن «الا کثیراً» یا «همگی» میباشد.
در قرآن
این عبارت در آیات متعددی از قرآن مجید آمده است؛ از جمله در آیه ۲ سوره مزمل («قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا») به معنی برخاستن برای عبادت شبانه مگر اندکی از آن، و همچنین در آیه ۲۴۹ سوره بقره در داستان طالوت و جالوت («فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ») به معنی نوشیدن از نهر آب جز اندکی از سربازان.
جمعبندی و توضیح کامل الا قلیلا
عبارت «الا قلیلا» یک ترکیب نحوی و قرآنی در زبان عربی است که به دلیل کاربردهای مکرر در کتاب آسمانی، جایگاه ویژهای در ادبیات و زبان فارسی پیدا کرده است. این اصطلاح از دو بخش «الا» به عنوان حرف استثناء و «قلیلا» به معنی اندک تشکیل شده و در لغت به معنای «مگر مقدار کمی» یا «به جز چند نفر» به کار میرود.
در فرهنگ قرآنی، این عبارت معمولاً برای جدا کردن یک اقلیت وفادار، یک زمان کوتاه برای استراحت یا یک بخش ناچیز از کل جامعه استفاده میشود. داستان نوشیدن سربازان طالوت از رودخانه یا دستور خداوند به پیامبر برای عبادت شبانه از نمونههای بارز تجلی این عبارت در آیات الهی هستند.
امروزه این اصطلاح علاوه بر کاربردهای مذهبی و تفسیر، در مسابقات فرهنگی و جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک عبارت ۸ حرفی مورد توجه طراحان قرار میگیرد.