یعنی چه
«جزع ظفاری» یک ترکیب وصفی است. «جزع» نوعی سنگ معدنی قیمتی یا نیمهقیمتی از خانوادهٔ عقیق (شبیه به سنگ اونیکس یا برد یمانی) است که معمولاً دارای رگهها یا لایههای موازی سیاه و سفید یا قهوهای و سفید است. «ظفاری» صفت نسبی است و نشان میدهد این سنگ یا مهره از منطقهٔ تاریخی «ظفار» (در یمن یا عمان فعلی) آورده شده و منسوب به آنجاست. این واژه کلاسیک است و نیاز به مثال مدرن ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [جَ زَ عِ ظَ فا ری] (جَزَعِ ظَفاری) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً «جزع ظفاری» با ۸ حرف است. از طراحان جدول ممکن است به عنوان سنگ عقیق منسوب به ظفار یاد کنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این سنگ خاص از ترکیبات بالا استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً ریشه در زبان عربی دارد و به همین صورت در متون عربی به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی معادلهای نزدیک به این سنگ شامل «پَساک»، «عقیق سلیمانی» و «سنگ اونیکس» هستند. ریشه بخش اول (جزع) عربی است که به معنای بریدن یا بیتابی است، زیرا خطوط سنگ رنگ آن را بریدهبریده نشان میدهد. متضاد لغوی جزع نیز «صبر» است و همخانوادههای آن جازع و جزوع هستند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، جزع به دلیل داشتن رگههای سپید در پوستهٔ سیاه، نماد و استعاره از «چشم» و «نگاه معشوق» (به ویژه چشم خمار یا چشم سیاه و سفید) است. در باورهای کهن نیز نماد حرز، دفع چشمزخم و افزایش تمرکز بوده است. لازم به ذکر است که خود این سنگ در قرآن نیامده، بلکه ریشه لغوی آن به معنی بیتابی دو بار در قرآن استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل جزع ظفاری
جزع ظفاری ترکیبی وصفی است که به نوعی سنگ عقیق رگهدار و قیمتی اشاره دارد که از منطقه تاریخی ظفار در شبهجزیره عربستان استخراج میشده است. این سنگ به دلیل ساختار لایهبندی شده و خطوط موازی سیاه، سفید یا قهوهای که شبیه به چشم انسان است، شهرت زیادی دارد.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، شاعران بزرگ از کلمه جزع به عنوان استعارهای برای چشم سیاه و زیبای معشوق استفاده کردهاند. همچنین در باورهای سنتی و قدیمی، این سنگ علاوه بر ارزش زینتی، به عنوان حرزی برای دفع چشمزخم و نیروهای منفی کاربرد داشته است.