یعنی چه
ترکیب سمک عیار نام شخصیت اصلی یکی از قدیمیترین داستانهای پهلوانی و عامیانه ایران نوشته فرامرز بن خداداد ارجانی است. سَمَک در لغت به معنی ماهی است و عیار به شخص چابک، شجاع و جوانمرد گفته میشود. این واژه در اصل یک غلط املایی یا تایپی از عبارت صحیح «سمک عیار» است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت سَمَک (فتح سین و میم) و عَیّار (فتح عین و یاء مشدد) است.
به انگلیسی
در ترجمهها و متون انگلیسی برای انتقال مفهوم عیار از معادلهایی که به شوالیه یا رند پاکدست اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این عبارت در زبان عربی نیز به همین صورت ترجمه و شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این کلمه شامل واژگانی چون پهلوان عامیانه، جوانمرد، رفیق، شجاع و چارهاندیش است که ویژگیهای اخلاقی این قهرمان را بازگو میکنند.
در قرآن
عبارت ترکیبی سمک عیار در قرآن نیامده است؛ اما واژه «سَمْک» دقیقاً یک بار در آیه ۲۸ سوره نازعات («رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا») به معنی سقف، ارتفاع و برافراشتگی به کار رفته است.
نماد چیست
این شخصیت در ادبیات فارسی نماد کامل عیاری، رفاقت، پایبندی به اصول اخلاقی، هوش سرشار و دلیریِ افرادی است که از طبقات پایین جامعه برای احقاق حق برمیخاستند.
جمعبندی و توضیح کامل سمکح عیار
عبارت «سمکح عیار» در واقع شکل املایی نادرست یا یک غلط تایپی از نام کتاب و شخصیت افسانهای «سمک عیار» است. داستان سمک عیار یکی از قدیمیترین و ارزشمندترین رمانهای عامیانه و پهلوانی زبان فارسی است که در قرن ششم هجری توسط فرامرز بن خداداد ارجانی گردآوری و مکتوب شده است.
برخلاف شاهنامه که بیشتر به سرگذشت پادشاهان و پهلوانان اساطیری و دربار میپردازد، سمک عیار آیینهای از زندگی، آداب، رسوم، عادات و شبنشینیهای مردم عادی و طبقات فرودست جامعه است. این اثر ارزشمند اخلاق، اصول عیاری و جوانمردی ایرانیان پاکنهاد را به تصویر میکشد.
شخصیت سمک در این داستان مظهر تام عیاری، چارهجویی، وفاداری به عهد و فداکاری در راه دوستان است. او با هوش و ذکاوت بینظیر خود و با تکیه بر آیین فتوت، به یاری ستمدیدگان میشتابد و نام خود را به عنوان نماد ابدی جوانمردی در فرهنگ ایران زمین ثبت میکند.