یعنی چه
العرشیه در لغت به معنای چیزی است که به عرش (تخت شاهی یا بالاترین مرتبه آسمانها و عالم مجردات) منسوب باشد. در اصطلاح فلسفه اسلامی، به حکمت، شهود یا دانشی گفته میشود که از مرتبه عالی ملکوتی بر قلب فیلسوف اشراق و الهام شده باشد.
تلفظ
این کلمه با فتح همزه و عین، سکون راء، کسر شین و تشدید یاء مفتوح (به صورت مؤنث) تلفظ میشود: [Al-Arshiyyah].
به انگلیسی
برای اشاره به معنای صفت ملکوتی از Celestial و برای اشاره به عنوان کتاب یا اصطلاح خاص از صورت رومننویسی شده آن استفاده میشود.
به عربی
واژهای عربی، صفت نسبی مؤنث از ریشه (ع ر ش) که به معنای منسوب به عرش الهی است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل عرشی، ملکوتی، قدسی و آسمانی است. در معنای لغوی و شاهانه نیز میتوان آن را «اورنگی» (منسوب به تخت پادشاهی) دانست.
در قرآن
خود ساختار مؤنث «العرشیه» در متن قرآن وجود ندارد؛ اما واژه پایه آن یعنی «العرش» به صورتهای مختلف معرفه و نکره، جمعاً ۳۳ مرتبه در آیات قرآن کریم (مانند آیه ۲۶ سوره نمل) به کار رفته است.
نماد چیست
در فرهنگ و عرفان اسلامی، عرش و امور عرشی نماد احاطه علمی و حاکمیت مطلق خداوند بر جهان هستی، عالم ماوراءالطبیعه و همچنین بر اساس روایات، نماد قلب انسان مؤمن («قلب المؤمن عرش الرحمن») است.
جمعبندی و توضیح کامل العرشیه
واژه «العرشیّه» یک صفت نسبی وامگرفته از زبان عربی در فارسی است که ریشه در مفهوم «عرش» دارد. این کلمه در لغت به معنای منسوب به سقف، تخت شاهی یا بالاترین مرتبه عالم هستی و مجردات است. در اصطلاح عرفانی و کلامی، هر امر قدسی، ملکوتی و نورانی که به مرتبه سلطنت الهی پیوند خورده باشد، عرشی خوانده میشود.
این اصطلاح در تاریخ فلسفه اسلامی و کتابشناسی جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که نام دو اثر گرانسنگ فلسفی است: نخست کتاب «الحکمة العرشیة» اثر ملاصدرا که مباحث مبدأ و معاد را با روش شهودی و اشراقی تبیین کرده است، و دوم «الرسالة العرشیة» منسوب به ابنسینا که در باب توحید نگاشته شده است.
در بازیهای فکری و جدول کلمات نیز این واژه به عنوان یک کلمه ۷ حرفی با راهنمای «منسوب به عرش» یا «کتابی از ملاصدرا» شناخته میشود و متضاد آن واژه «فرشی» یا «ناسوتی» به معنای زمینی است.