یعنی چه
قطب لاهیجی (قطبالدین محمد بن علی شریف دیلمی لاهیجی) یکی از دانشمندان، مفسران و فیلسوفان برجسته شیعه در سده یازدهم هجری قمری (دوران حکومت صفویان) و از شاگردان نامدار میرداماد است. ترکیب لغوی آن از «قطب» به معنای محور و بزرگ، و «لاهیجی» به معنای منسوب به لاهیجان ساخته شده که در مجموع به معنای دانشمند و بزرگِ لاهیجانی است.
تلفظ
این عبارت به صورت «قُطبِ لاهیجی» تلفظ میشود. واژه قطب دارای ضمه روی حرف قاف و سکون روی طاء است و لاهیجی با الف ممدوح و کسر هاء و جیم خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این پرسش که به فیلسوف و مفسر لاهیجانی عهد صفوی یا نویسنده کتاب محبوب القلوب اشاره دارد، «قطب لاهیجی» است که دقیقاً از ۹ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
به عنوان یک اسم خاص تاریخی، در منابع انگلیسی و بینالمللی به صورت Qutb al-Din al-Lahiji یا Qutb-e Lahiji نگاشته میشود.
به فارسی
معادل و نام کامل فارسی این شخصیت تاریخی، قطبالدین محمد بن علی شریف دیلمی لاهیجی است که در متون فلسفی و تاریخی گاه با نام شریف لاهیجی نیز از او یاد شده است.
نماد چیست
قطب لاهیجی در تاریخ علم و فرهنگ ایران، به ویژه در منطقه گیلان، نماد و مظهر دانشطلبی، حکمت، فلسفه اشراق و تفسیر مأثور شیعی در دوران شکوفایی علمی عصر صفوی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قطب لاهیجی
قطبالدین محمد بن علی شریف دیلمی لاهیجی، معروف به قطب لاهیجی، از چهرههای درخشان کلام، فلسفه و تفسیر در سده یازدهم هجری قمری است. او که در مکتب استادانی چون میرداماد پرورش یافت، توانست با تلفیق دیدگاههای فلسفی و کلامی، آثار ارزشمندی را به جهان تشیع عرضه کند. دو اثر بنیادین او، یعنی کتاب تاریخی-فلسفی «محبوب القلوب» و اثر گرانقدر «تفسیر شریف لاهیجی»، جایگاه علمی والای او را در میان دانشمندان عهد صفوی تثبیت کرد.
از منظر ریشهشناسی، نام او ترکیبی از واژه عربی قطب (به معنای محور و سرور) و واژه فارسی لاهیج (نام قدیمی لاهیجان) همراه با یای نسبت است. یک نکته جالب تاریخی در خصوص تبار او این است که فریده قطبی (مادر فرح پهلوی) و رضا قطبی (مدیر رادیو و تلویزیون در دوره پهلوی) از نوادگان و نسل این حکیم و مفسر بزرگ برجای ماندهاند.