یعنی چه
اقتفا در لغت به معنای پشت سر کسی حرکت کردن، دنبال کردن و پیروی است. در ادبیات و شعر نیز هنگامی که شاعری بر اساس وزن، قافیه و شیوهٔ شعرِ شاعر دیگری شعر بسازد، میگویند از آن شعر اقتفا کرده است.
تلفظ
این واژه به صورت اِقتِفا (با کسر الف و تاء) تلفظ میشود و در اصلِ عربی خود دارای همزهٔ پایانی (اقتفاء) بوده است.
در جدول
کلمهٔ اقتفا در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'پیروی کردن'، 'متابعت' یا 'در پی کسی رفتن' به کار میرود و خود یک واژهٔ ۵ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، میتوان از واژههای تعقیب و پیروی (Following/Pursuing) یا تقلید و الگوبرداری ادبی (Imitation) استفاده کرد.
به عربی
این واژه خود ریشهٔ عربی دارد و در زبان مبدأ با کلماتی همچون اتباع و متابعت که مفهوم پیروی و دنبالهروی را میرسانند، هممعنی است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه کلماتی چون 'پیروی'، 'متابعت'، 'تبعیت' و 'تقلید کردن' هستند که مفهوم گام برداشتن در مسیر شخص دیگر را میرسانند.
نماد چیست
اقتفا یک مفهوم ذهنی، زبانی و اخلاقی به معنای پیروی و تاسی است؛ به همین دلیل در فرهنگها دارای نماد تصویری یا مادی ویژهای نیست و صرفاً نشاندهندهٔ عملِ دنبالهروی است.
جمعبندی و توضیح کامل اقتفا
واژهٔ «اقتفا» از ریشهٔ عربی «ق ف و» (به معنی قفا و پشت سر) مشتق شده و در زبان فارسی به معنای پیروی، متابعت و در پی کسی روانه شدن است. این کلمه اصطلاحی کلاسیک و ادبی محسوب میشود و کاربرد آن در متون کهن بسیار رایج بوده است.
در حوزهٔ ادبیات، اقتفا معنای تخصصیتری به خود میگیرد و به هنری اشاره دارد که در آن شاعر با الهام از ساختار، وزن و قافیهٔ شعرِ پیشینیان، اثر جدیدی خلق میکند که نوعی بزرگداشت یا استقبال ادبی به شمار میرود. همخانوادههای این کلمه مانند قافیه، قفا و مقتفی نیز همگی مفهوم پشتسر هم قرار گرفتن را در خود دارند.
اگرچه خودِ این مصدر به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما افعال همریشهٔ آن مانند «قَفَّیْنَا» به معنای 'از پی روانه ساختیم' در آیاتی نظیر آیه ۴۶ سوره مائده برای توصیف فرستادن پیامبران پس از یکدیگر استفاده شده است که اصالت و عمق معنایی آن را نشان میدهد.