یعنی چه
عبارت «نام قدیم اسفراین» اشاره به عناوین تاریخی این شهر خراسانی دارد. بنا بر متون کهن، قباد ساسانی به دلیل آب و هوای خوش، آن را «مهرگان» نامید که پس از اسلام معرب شده و به صورت «مهرجان» درآمد. همچنین واژههایی چون اسپراین و سپهرآیین نیز در تاریخ برای آن ذکر شده است.
تلفظ
نامهای قدیمی این شهر به صورت مِهرَگان (Mehregān)، مِهرَجان (Mehrajān) و سِپِهرآیین (Sepehr-āyin) تلفظ میشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسش نام قدیم اسفراین، بسته به تعداد حروف معمولاً کلمات «مهرگان»، «مهرجان» یا «سپهرآیین» مد نظر طراحان است.
به انگلیسی
نامهای تاریخی و جغرافیایی اسفراین در منابع لاتین به صورت Mehrgan یا Sepehr-ayin نگارش میشوند.
به فارسی
در زبان فارسی، نامهای کهن این شهر ریشه در واژگان اصیل دارند؛ «مهرگان» از مهر (خورشید/محبت) + گان (پسوند زمان و نسبت) ساخته شده و «سپهرآیین» به معنای دارای آیین و روش آسمانی و بلندمرتبه است.
نماد چیست
نام کهن اسفندآیین یا مهرگان، نمادی از قدمت تاریخی این دیار، دلاوری و پهلوانی (به دلیل شهرت در کشتی باچوخه) و همچنین شکوه معماری خشتی است که امروزه ارگ تاریخی بلقیس (دومین بنای خشتی بزرگ ایران) یادآور آن دوران است.
جمعبندی و توضیح کامل نام قدیم اسفراین
اسفراین یکی از شهرهای کهن و تاریخی استان خراسان شمالی است که در متون جغرافیایی و تاریخی قدیمی با نامها و القاب گوناگونی از آن یاد شده است. بر اساس گزارشهای تاریخی معتبر نظیر «تاریخ نیشابور» اثر الحاکم و «معجمالبلدان» یاقوت حموی، نام قدیمی این شهر «مهرگان» بوده که پس از ورود اسلام به ایران، در زبان عربی به صورت «مهرجان» معرب شده است. گفته میشود قباد ساسانی به خاطر طبیعت سرسبز و آب و هوای مطبوعش این نام را بر آن نهاد.
علاوه بر مهرگان، نامهای دیگری مانند «سپهرآیین» (به معنای خوی و آیین آسمانی) و «اسپراین» نیز در ادوار مختلف به این منطقه اطلاق میشده است. همچنین واژه اسفراین را برگرفته از «اسپر» به معنای سپر و «آیین» به معنای روش دانسته و آن را به سرزمین آیین سپرداری تعبیر کردهاند. بخش مهمی از هویت تاریخی این شهر با «ارگ بلقیس» گره خورده که در زمان اعراب به دلیل زیبایی خیرهکنندهاش به شهر بلقیس معروف شد.
در اصطلاحات جدولی و حل معماها، شناخت این نامهای کهن اهمیت زیادی دارد و معمولاً واژههای مهرگان، مهرجان یا سپهرآیین به عنوان پاسخهای اصلی در نظر گرفته میشوند. این نامها همگی نشاندهنده ریشه اصیل پارت و ساسانی این منطقه در پهنه فرهنگ و تمدن ایرانزمین هستند.