یعنی چه
در اصطلاح عامیانه و گویشهای فارسی، به فردی گفته میشود که با سماجت فراوان و بیش از حد پاپیچ دیگران میشود و به راحتی از خواسته خود دست نمیکشد. در لغتنامههای قدیمیتر مانند معین و دهخدا، معنای کینهتوز و سختانتقام نیز برای بدپیله ذکر شده است.
تلفظ
واژه «پیلهای» به صورت pīle-ī و واژه ترکیبشدهٔ «بدپیله» به صورت bad-pīle تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «شخص سمج و اصرارکننده» یا «پاپیچ»، عبارت «پیله ای، بدپیله» به عنوان یک پاسخ دقیق ۱۳ حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در اصطلاحات عامیانه انگلیسی اصطلاح «Pain in the neck» نیز برای افراد بدپیله و آزاردهنده استفاده میشود.
به عربی
این کلمات نشاندهنده پافشاری بیش از حد یک فرد بر خواسته یا رفتار خود در زبان عربی هستند.
به فارسی
این واژه ریشه در زبان فارسی دارد. از نظر معنایی با کلماتی چون پاگیر، کینهجو، منتقم و عربدهجو قرابت دارد. متضادهای آن نیز واژگانی همچون آسانگیر، باگذشت، ملایم و بیخیال هستند که نشاندهنده رها کردن امور و عدم پافشاری است.
در قرآن
عبارت «پیله ای، بدپیله» دارای ساختار کاملاً فارسی و اصطلاح عامیانه است؛ به همین دلیل هیچگونه ریشه، معادل مستقیم یا کاربردی در متن قرآن کریم یا متون کلاسیک عربی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل پیله ای، بدپیله
واژههای «پیلهای» و «بدپیله» از اصطلاحات اصیل و عامیانه زبان فارسی هستند که برای توصیف ویژگی رفتاری افرادی به کار میروند که با سماجت و اصرار بیش از حد، دست از سر دیگران برنمیدارند و به اصطلاح پاپیچ میشوند. ریشه این کلمه به واژه «پیله» (محفظه کرم ابریشم) برمیگردد؛ این استعاره یا به دلیل رفتار کرم ابریشم است که با اصرار فراوان دور خود میتند تا محبوس شود، یا به رفتار «پیلهوران» (دستفروشان دورهگرد قدیمی) اشاره دارد که برای فروش کالای خود به مشتریان بسیار سماجت میکردند.
در فرهنگ معاصر، این کلمات نمادی از سماجت کورکورانه و گیر دادنهای مداوم هستند. در فرهنگهای لغت معتبری چون معین و دهخدا علاوه بر معنی سمج، معنای کینهتوز و سختانتقام نیز برای آن ثبت شده که ابعاد دیگری از این صفت مرکب را نشان میدهد.