یعنی چه
این ترکیب از اصطلاحات زیبای ادبیات حماسی و شاهنامه است و دو وجه معنایی دارد؛ یکی به معنی خشمگین، غرشکنان و پرهیجان، و دیگری به معنی حالتی که شخص یا لشکر گاهی با تندی (دمان) و گاهی با ناز و نشاط و خرامان (دنان) حرکت میکند.
تلفظ
حرکتگذاری این واژه به فتح دال در هر دو کلمه است که به صورت دَمان و دَنان خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «خشمگین و خرامان» یا عبارات مشابه، کلمه ۹ حرفی «دمان و دنان» مد نظر است.
به انگلیسی
بسته به بستر متن و این که معنای خشم مد نظر باشد یا حرکت خرامان، از این معادلها استفاده میشود.
به عربی
این کلمات جنبههای خشم، خروش و راه رفتن با ابهت را در زبان عربی میرسانند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل میتوان از واژههای جایگزین نظیر غران، پویا، چمان و پرهیجان برای رساندن این مفهوم استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل دمان و دنان
ترکیب «دمان و دنان» یکی از تعابیر نمادین و بسیار زیبای ادبیات کهن فارسی، به ویژه شاهنامه فردوسی است که برای توصیف هیبت، آمادگی رزمی و شور و غوغای پهلوانان یا لشکر پیش از آغاز نبرد به کار میرود. این اصطلاح کاملاً پارسی اصیل است و ریشه در زبانهای ایران باستان دارد.
از نظر لغوی، «دمان» اسم فاعل از مصدر دمیدن (به معنی خروشان و جوشان) و «دنان» اسم فاعل از مصدر کهن و فراموششدهٔ دنیدن (به معنی با نشاط و خرامان راه رفتن) است. این ترکیب با در کنار هم قرار دادن دو حالت تند و آهسته یا خشم و نشاط، تصویر بصری فوقالعادهای از حرکت حماسی خلق میکند.