یعنی چه
واژه «لبثنا» یک فعل ماضی از ریشه عربی (ل ب ث) و در صیغه متکلم معالغیر است که به معنای مکث کردن، توقف نمودن، سپری کردن زمان در یک مکان و ماندگاری به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت لَبِثْنا (لَ + بِ + ثْ + نا) است که در زبان عربی و متون کهن فارسی به همین صورت خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، برای راهنمای «ماندیم به عربی» یا «درنگ کردیم در قرآن»، کلمه ۵ حرفی «لبثنا» پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه نشاندهنده مفهوم باقی ماندن و سپری کردن زمان در یک مکان توسط یک گروه است.
به عربی
از آنجا که خود کلمه ریشه عربی دارد، مترادفهای هممعنی آن در زبان عربی معادل اقامت گزیدن و مکث کردن دسته جمعی است.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه به زبان فارسی روان «ماندیم» یا «درنگ کردیم» است که مفهوم سپری شدن زمان و ماندگاری در یک مکان را میرساند.
در قرآن
این واژه دقیقاً دو بار در قرآن کریم برای بیان میزان زمان ماندن انسانها (در خواب یا دنیا) آمده است؛ یکبار در آیه ۱۹ سوره کهف از زبان اصحاب کهف («قالوا لبثنا یوماً أو بعض یوم») و بار دیگر در آیه ۱۱۳ سوره مؤمنون در پاسخ گناهکاران در روز قیامت.
جمعبندی و توضیح کامل لبثنا
واژه «لبثنا» یکی از افعال کلیدی و نامآشنا در ادبیات قرآنی و متون کهن اسلامی است که از ریشه ثلاثی مجرد «لبث» مشتق شده است. این فعل در صیغه متکلم معالغیر (ما) معنای «ماندیم»، «مکث کردیم» و «توقف نمودیم» را افاده میکند و به خوبی مفهوم گذر زمان و اقامت در یک مکان خاص را به تصویر میکشد.
در فرهنگ قرآنی، این کلمه یادآور سنجش کوتاهیِ زمانِ دنیا یا دوران خواب و برزخ در برابر ابدیت است. اصحاب کهف پس از بیداری طولانی خود و همچنین انسانها در روز رستاخیز، از این واژه استفاده کرده و مدت زمان توقف خود را تنها یک روز یا بخشی از یک روز میپندارند که نشاندهنده ماهیت گذرا و فانی زمان مادی است.