یعنی چه
این کلمه ترکیبی از حرف «لِـ» (به معنی تا، برای اینکه) و فعل مضارع «تَشْقَىٰ» از ریشه شقاوت است که در کاربرد خود به معنای به تعب افتادن و تحمل سختی افراطی میآید.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسر لام، فتح تاء، سکون شین و فتح قاف است که در پایان به الف مقصوره (صدای آ) ختم میشود.
در جدول
پاسخ دقیق در جدول برای این واژه قرآنی ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن، این واژه اغلب به صورت فعلی معنا میشود که بیانگر تحمل رنج و سختی شدید است.
به عربی
در زبان عربی فصیح و کتب تفسیری، مترادفهای این واژه برای تبیین معنای رنج بدنی و روحی به کار میروند.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این واژه در سیاق عبارات، «تا خود را به تعب بیندازی» یا «تا دچار اندوه و بدبختی شوی» است.
در قرآن
این واژه تنها یکبار در قرآن کریم در عبارت «مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ» آمده است. شأن نزول آن به شبزندهداریها و عبادتهای شدید پیامبر (ص) برمیگردد که منجر به تورم پاهایشان شده بود؛ این آیه نازل شد تا تأکید کند هدف از نزول قرآن، مشقت و عذاب دادن پیامبر نیست.
نماد چیست
واژه لِتَشْقَیٰ در فرهنگ اسلامی نمادی است از اعتدال در تکالیف دینی و دلسوزی بیحد رهبر جامعه. این کلمه نشان میدهد که احکام الهی برای هدایت و آرامش انسانها وضع شدهاند، نه برای ایجاد عسر، حرج و رنجآفرینی.
جمعبندی و توضیح کامل لتشقى
واژه «لِتَشْقَىٰ» یک فعل مضارع منصوب قرآنی از ریشه «ش ق و» (شقاوت) است که با لام تعلیل ترکیب شده و مفهوم «تا به رنج و مشقت بیفتی» را میرساند. این کلمه به طور اختصاصی در آیه دوم سوره مبارکه طه به کار رفته است تا هرگونه فرضیه مبنی بر رنجآور بودن تکالیف الهی را رد کند.
شأن نزول این واژه به رویکرد عبادی پیامبر اسلام (ص) اشاره دارد که در مسیر هدایت خلق و تقرب به خدا، سختیهای جسمی فراوانی را بر خود روا میداشتند. آیه مذکور با به کارگیری این واژه، به پیامبر و مؤمنان یادآوری میکند که قرآن کتاب آرامش و هدایت است و نباید دینداری به قیمت مشقت افراطی تمام شود.
در تحلیل معنایی و لغوی، این واژه در تقابل مستقیم با «سعادت» و «راحت» قرار دارد و در زبان فارسی با مفاهیمی چون تعب، به زحمت افتادن و سختی کشیدن همپوشانی دارد؛ لذا در فرهنگ قرآنی، نمادی از اصلِ سهولت و رحمت در شریعت به شمار میرود.