یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی-اضافی و اصطلاحی کنایهای در ادبیات فارسی و اسلامی است. تاج رسل به معنای سرآمد، برترین و والاترینِ فرستادگان الهی است که به مقام شامخ و جایگاه رفیع پیامبر اسلام (ص) در میان تمامی انبیاء اشاره دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه تشکیل شده است: «تاج» با تلفظ کشیده و «رُسُل» با ضمه روی حروف راء و سین که جمع تکسیر واژه رسول است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این عبارت معمولاً به عنوان راهنمای کنایی برای نام پیامبر اکرم (ص) کاربرد دارد و طول کلمه اصلی آن دقیقا ۶ حرف است.
به انگلیسی
در برگردانهای زبانی برای انتقال مفهوم دقیق این واژه اصطلاحی، از عبارتهایی که نشاندهنده تاج یا سرآمدی پیامبران و فرستادگان است استفاده میشود.
به فارسی
واژه «تاج» ریشه در زبان فارسی باستان و پهلوی دارد و «رسل» عربی است. معادلها و مترادفهای این ترکیب کنایی در زبان فارسی شامل عقل کل، خواجه کائنات، سرور مرسلین و خاتم پیامبران میشود.
در قرآن
خود ترکیب «تاج رسل» به دلیل ماهیت کنایی و مفهوم شاهانه کلمه تاج در متن قرآن عیناً به کار نرفته است؛ اما واژه «الرُّسُل» به معنای فرستادگان مکرراً ذکر شده و مفهوم برتری و برگزیدگی پیامبر در آیاتی مانند «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ» به روشنی تایید شده است.
نماد چیست
این اصطلاح نمادی عمیق از جایگاه والای حاکمیت معنوی، اصالت رسالت و برتری مقام حضرت محمد (ص) بر تمام امتها و فرستادگان پیش از خود در تاریخ ادیان است.
جمعبندی و توضیح کامل تاج رسل
عبارت «تاج رسل» یکی از زیباترین و اصیلترین آرایههای کنایی در ادبیات منظوم و منثور فارسی و اسلامی است که شاعران بزرگی همچون خاقانی از آن برای توصیف عظمت پیامبر اسلام استفاده کردهاند. این اصطلاح از ترکیب یک واژه با ریشه فارسی باستان (تاج) و یک واژه با ریشه عربی (رسل) پدید آمده است.
از نظر معنایی، این واژه بر خلاف کلمات عام، متضاد مستقیم ندارد زیرا به یک صفت و نام خاص معنوی اشاره میکند. در ساختار ادبی، این کلمه دلالت بر ختم نبوت و سرآمد بودن حضرت محمد (ص) در میان تمام انبیای الهی دارد و نشاندهنده اوج احترام و ارادت سخنوران پارسیزبان به ساحت مقدس ایشان است.