یعنی چه
احتباء در لغت به سبک خاصی از نشستن گفته میشود که در آن، فرد روی زمین مینشیند، زانوهای خود را در شکم جمع میکند و سپس با دستها یا با پیچیدن تکهای پارچه (مانند دستار یا شال) دور ساق پاها و پشت خود، آنها را محکم نگه میدارد تا تکیهگاهی برای نشستن ایجاد شود. این روش نشستن در میان اعراب بادیهنشین بسیار رایج بوده است.
تلفظ
این واژه به صورت اِحتِباء (با کسر الف و تاء) تلفظ میشود و مصدری عربی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «کردوان نشستن» یا «نوعی نشستن سنتی اعراب» به عنوان راهنما آمده و پاسخ آن واژه ۶ حرفی «احتباء» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، از عبارات توصیفی برای انتقال این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ماده «ح ب و» است.
به فارسی
در زبان فارسی قدیم، معادل دقیق آن را «کردوان نشستن» میگفتند. همچنین با مفهوم چمباتمه زدن یا زانو در بغل گرفتن قرابت دارد.
در قرآن
عین واژه «احتباء» یا مشتقات فعلی آن در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما اصطلاح «حبوه» و احکام فقهی مربوط به این سبک نشستن در روایات و احادیث اسلامی (مانند کراهت آن در زمان خطبه نماز جمعه) به وفور یافت میشود.
جمعبندی و توضیح کامل احتباء
واژه «احتباء» اصطلاحی فقهی و لغوی با ریشه عربی است که به سبک خاصی از نشستن اشاره دارد. در این حالت، شخص روی زمین نشسته، زانوهای خود را در شکم جمع میکند و با بستن شال، دستار یا حائل کردن دستها دور ساق پا و پشت خود، یک تکیهگاه استوار میسازد.
این نوع نشستن در میان اعراب بادیهنشین حکم صندلی یا دیوار را در بیابان داشته و به همین جهت در ضربالمثلها از آن به عنوان «دیوار عرب» (الحبى حيطان العرب) یاد شده که نمادی از وقار، آرامش و استراحت بوده است. با وجود اینکه این کلمه در متن قرآن نیامده، در روایات فقهی احکام خاصی برای آن ذکر شده است.