یعنی چه
عبارت «ولا تزد» از دو بخش «وَ» (حرف عطف به معنی و) و «لا تَزِد» (فعل نهی از ریشه زادَ یَزیدُ به معنی زیاد مکن) تشکیل شده است. این عبارت در زبان و ادبیات دینی به معنای «بیشتر مگردان» و «افزون مکن» به کار میرود و به عنوان کلامی کلاسیک و قرآنی شناخته میشود.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات، این عبارت به عنوان یک ترکیب قرآنی یا عربی با ۶ حرف شناخته میشود که معنای آن افزون نکردن و صدمه زدن به ظالمان در قالب دعا است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و قرآن کریم، این ترکیب فعلی به صورت عبارتی جهت نهی از افزایش و زیاد کردن ترجمه میشود.
به عربی
از آنجا که این کلمه اصالتاً عربی است، در زبان عربی برای بیان مفهوم نهی از افزایش، از عبارات هممعنی نظیر لا تکثر یا لا تضاعف نیز استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق این عبارت در زبان فارسی به صورت فعل نهی همراه با حرف عطف میآید؛ مانند: «و بیش مکن»، «و کاستی مده» (در مقام متضاد) یا «و افزون مگردان». همچنین واژههایی مانند زیاد، زیادت، زائد، مزید و تزاید با آن همخانواده هستند.
در قرآن
این عبارت دقیقاً دو بار در قرآن کریم، آن هم در سوره نوح، از زبان حضرت نوح (ع) در مقام نفرین و دعا علیه ستمگران ذکر شده است. آیه ۲۴: «...وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا ضَلَالًا» (و ستمگران را جز گمراهی میافزا) و آیه ۲۸: «...وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارًا» (و ستمکاران را جز هلاکت و نابودی میافزا).
نماد چیست
عبارت «ولا تزد» یک ترکیب فعلی و کلامی است؛ به همین دلیل، نماد مادی، اسطورهای یا تصویر خاصی در فرهنگ عامه برای آن تعریف نشده و صرفاً نمایانگر مفهوم دینی نهی از زیاد کردن یا دعا برای نابودی ظالمان است.
جمعبندی و توضیح کامل ولا تزد
عبارت «ولا تزد» یک ترکیب فعلی عربی و قرآنی است که از حرف عطف «و» و فعل نهی «لا تزد» تشکیل شده است. این عبارت در لغت به معنای «و زیاد مکن»، «و افزون مگردان» یا «و بیش مکن» است و ریشه در کلمه «ز ی د» (زادَ / یَزیدُ) دارد که با کلماتی چون زیاد، زائد و مزید همخانواده است.
این اصطلاح در فرهنگ اسلامی و قرآنی جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که دقیقاً دو بار در سوره مبارکه نوح (آیات ۲۴ و ۲۸) از زبان حضرت نوح (ع) روایت شده است. ایشان در این آیات از خداوند میخواهند که بر گمراهی و هلاکت ستمگران بیفزاید و مایه افزونی خیر برای آنان نشود.
در کاربردهای عمومی مانند جدول کلمات، این عبارت به عنوان یک کلمه ۶ حرفی شناخته میشود. با وجود اصالت عربی، به دلیل انس شیعیان و فارسیزبانان با متون قرآنی و ادعیه، این ترکیب در ادبیات مذهبی فارسی نیز کاملاً شناختهشده و رواج دارد.