یعنی چه
زیندان در واقع همان صورت پهلوی و کهن واژه «زندان» در زبان فارسی امروزی (zēndān) است. این واژه از نظر لغوی به معنی جای نگهداری متهمان، محکومان، اسیران و بندیخانه است که در قدیم احتمالاً به عنوان اسلحهخانه یا دژ نظامی نیز کاربرد داشته و سپس تغییر معنا یافته است.
تلفظ
در زبان پهلوی یا فارسی میانه، این واژه به صورت زِینْدان (zēndān) یا زیندان (zīndān) نگاشته و خوانده میشده که امروزه با حذف حرف «ی»، در فارسی معیار به شکل «زندان» تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، واژه کهن زیندان یک کلمه ۶ حرفی است. از دیگر پاسخهای مشابه در جدول میتوان به محبس، حبس، سجن و سیاهچال اشاره کرد.
به انگلیسی
برای واژه زیندان یا همان زندان در زبان انگلیسی بستگی به نوع و ساختار آن، کلمات متفاوتی مانند Prison و Jail استفاده میشود.
به ترکی
واژه زیندان عینا از زبان فارسی به ترکی عثمانی و استانبولی قرض داده شده است و امروزه نیز در کنار واژه Hapishane استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفان اسلامی، زیندان یا زندان نماد دنیاست که روح مؤمن در آن گرفتار شده است (الدنیا سجن المؤمن). همچنین نماد تن و جسم مادی است که روح آسمانی را اسیر کرده و در مرتبهای دیگر، نمادی از تاریکی، جهل و بندگی نفس اماره محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل زیندان
واژه «زیندان» ریشه در تاریخ و زبان اصیل ایرانی دارد و در واقع همان صورت پهلوی و فارسی میانه واژه «زندان» امروزی است. این کلمه از ترکیب دو بخش «زین» به معنای سلاح و «دان» به عنوان پسوند مکان ساخته شده که نشان میدهد در ابتدا به عنوان اسلحهخانه یا دژ نظامی شناخته میشده و به مرور زمان معنای محل نگهداری اسیران و محکومان را به خود گرفته است.
این واژه به دلیل قدمت و نفوذ فرهنگی، به زبانهای دیگری مانند ترکی نیز راه یافته است. در فرهنگ و ادبیات عرفانی ما نیز زیندان جایگاه نمادین ویژهای دارد و غالباً به عنوان استعارهای از دنیا یا جسم مادی که روح انسان را به بند کشیده است، به کار میرود.