یعنی چه
صورت فلکی ها به مجموعهای از ستارهها در کره آسمان گفته میشود که از دید ناظر زمینی، چیدمان آنها در کنار هم شکل یا پیکربندی خیالی خاصی شبیه به انسان، حیوان یا اشیاء را تداعی میکند. این واژه کلاسیک و علمی است و ۸۸ صورت فلکی رسمی در آسمان شناخته شده است.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت به صورت «صُورَتِ فَلَکیها» (Ṣūrat-e Falakī-hā) است که در آن 'صورت' به معنای شکل و 'فلک' به معنای مدار و آسمان است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه دقیقاً ۱۰ حرف دارد. از دیگر عبارات مشابه میتوان به 'پیکر آسمانی' یا 'برج' اشاره کرد.
به انگلیسی
معادل انگلیسی این واژه Constellation است که ریشه در زبان لاتین دارد و به معنای 'ستارگان با هم' است. در زبان عربی به آن كوكبة و در ترکی Takımyıldız میگویند.
به فارسی
معادل اصیل و سره فارسی برای این اصطلاح، 'پیکر آسمانی' یا 'پیکره ستارهای' است. اصطلاح عامیانه قدیمیتر آن نیز 'برج' یا 'کواکب صورتبسته' نام دارد.
در قرآن
ترکیب دقیق 'صورت فلکی' در متن قرآن نیفتاده، اما مفهوم آن تحت عنوان واژه 'بُروج' (جمع برج به معنی سازههای بلند و آشکار آسمانی) مطرح شده است؛ مانند آیه ۱۶ سوره حجر: «وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِي السَّمَاءِ بُرُوجًا وَزَيَّنَّاهَا لِلنَّاظِرِينَ» که به آراسته شدن آسمان با برجها یا همان صورتهای فلکی اشاره دارد.
نماد چیست
یک نماد واحد برای کل صورتهای فلکی وجود ندارد. با این حال، معروفترین آنها یعنی ۱۲ صورت فلکی دایرةالبروج (مانند حمل، ثور، جوزا و...) هرکدام دارای نمادهای اسطورهای، باستانی و اختربینی منحصربهفرد خود (مانند ♈، ♉، ♊) هستند.
جمعبندی و توضیح کامل صورت فلکی ها
صورت فلکی ها به گروههایی از ستارگان در اعماق آسمان گفته میشود که مرزبندی و شکلدهی آنها حاصل تخیل انسانهای باستان و منجمان است. این پیکرههای آسمانی به انسانها کمک میکردند تا آسمان شب را بهتر بخشبندی کنند، جهتیابی دقیقتری داشته باشند و تقویمهای کشاورزی و نجومی را بر پایه حرکت آنها تنظیم نمایند.
امروزه اتحادیه بینالمللی ستارهشناسی آسمان را به ۸۸ صورت فلکی رسمی تقسیم کرده است. اگرچه ستارههای موجود در یک صورت فلکی ممکن است در فضا میلیاردها سال نوری از یکدیگر فاصله داشته باشند، اما از زاویه دید ما روی زمین، در یک راستا و در کنار هم دیده میشوند که معروفترین آنها شامل دب اکبر، دب اصغر و دایرةالبروج است.