یعنی چه
مرد عقیم به مردی گفته میشود که به دلیل نبود نطفه یا مشکلات فیزیولوژیکی، توانایی بارور کردن تخمک زن و تولید فرزند را به صورت دائمی ندارد. این واژه در معنای مجازی به کارها یا تلاشهای بینتیجه، بیحاصل و خشک نیز اطلاق میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ فارسی 'مرد' و واژهٔ عربی 'عقیم' (بر وزن فعیل) تشکیل شده است و به صورت 'مَردِ عَقِیم' تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با ۷ حرف خودِ «مرد عقیم» است. همچنین کلماتی نظیر سترون، بیبار یا بینطفه نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم علمی و پزشکی از اصطلاحات Sterile man (مرد فاقد نطفه و سترون) یا Infertile man (مرد نابارور) استفاده میشود.
در قرآن
واژه عقیم ۴ بار در قرآن کریم به کار رفته است. یک مورد آن در سوره شوری آیه ۵۰ (...وَیَجْعَلُ مَنْ یَشَاءُ عَقِیمًا...) به مشیت الهی در ناباروری انسانها (مرد و زن) اشاره دارد. در موارد دیگر به صورت مجازی برای باد مجازات قوم عاد (الرِّیحَ الْعَقِیمَ) و روز قیامت (عَذَابُ یَوْمٍ عَقِیمٍ) استفاده شده است.
نماد چیست
در اسطورهشناسی و نمادهای فرهنگی، نشان رسمی و مستقلی برای این ترکیب وجود ندارد؛ اما به طور کلی مفاهیمی چون عقم و سترونی در ادبیات و فرهنگها با نمادهایی مثل خاک شورهزار، درختان بدون میوه و بار (مانند بید مجنون) و بادهای پاییزی خشک شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل مرد عقیم
ترکیب «مرد عقیم» در لغت و پزشکی به مردی اشاره دارد که به دلایل طبیعی یا بیولوژیکی توانایی فرزندآوری را به طور دائمی از دست داده است یا از ابتدا فاقد آن بوده است. ریشه واژه عقیم عربی و از ماده «ع ق م» است که در اصل به معنای خشکی شدیدی است که مانع از بروز خیر، برکت یا نتیجه میشود. این اصطلاح در زبان فارسی مترادفهایی همچون سترون، بینطفه و بیبار دارد.
در متون دینی و قرآن کریم، این واژه علاوه بر اشاره به مسئله ناباروری انسان، در قالب استعارههای تکاندهنده برای توصیف بادهای ویرانگر و بدون باران یا روز قیامت که روزی بدون فردا و جبران است، به کار رفته است. در ادبیات فارسی نیز هرگونه طرح، ایده یا تلاش بینتیجه و بیحاصل را مجازاً «عقیم» میخوانند.
از نظر نمادشناسی، در فرهنگهای مختلف پدیدههایی که پویایی و زایش ندارند، مانند زمینهای بایر، درختان بیثمر و خشکسالی، به عنوان مظهر و نماد عقم و سترونی معرفی میشوند و این واژه در ساختار جدولهای کلمات متقاطع معمولاً با واژههای هممعنی خود مبادله میشود.