یعنی چه
در روانکاوی کلاسیک، این اصطلاح به نیمه دوم از «مرحله دهانی» رشد کودک (حدود ۶ تا ۱۸ ماهگی) اشاره دارد. در این دوره، با رویش دندانها، منبع لذت روانی و غریزی کودک از مکیدن صرف به گاز گرفتن، جویدن و بلعیدن تغییر میکند. این رفتار پرخاشگرانه ابتدایی به صورت نمادین با میل به تسلط بر ابژه (پستان مادر) همراه است و تثبیت در آن در بزرگسالی به رفتارهای کنایهآمیز میانجامد.
تلفظ
تلفظ دقیق عبارات به صورت تفکیکشده: مَرحَلِۀ (marhale-ye) دهانیِ (dahāni-ye) دگرآزارانه (degar-āzārāne).
در جدول
این عبارت دقیقاً بیست حرف دارد و به عنوان یک اصطلاح تخصصی روانشناسی و روانکاوی در جدولها کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی روانکاوی و روانشناسی تحولی از این اصطلاحات برای توصیف این دوره استفاده میشود.
به فارسی
این عبارت خود یک ترجمه مصطلح روانشناختی در زبان فارسی است. واژه «دگرآزارانه» ترکیبی فارسی (دگر + آزار + انه) است که به عنوان معادل دقیق واژه سادیستی (Sadistic) در واژگان مصوب فرهنگستان و زبان فارسی سره به کار میرود.
نماد چیست
نماد اصلی این مرحله رویش نخستین دندانها و تمایل کودک به گاز گرفتن، فشردن و جویدن اجسام یا پستان مادر هنگام شیرخواری است که نشاندهنده ورود ابزار پرخاشگری به فرآیند لذتجویی غریزی است.
جمعبندی و توضیح کامل مرحلۀ دهانی دگرآزارانه
مرحله دهانی دگرآزارانه یکی از مفاهیم کلیدی در نظریه رشد روانی-جنسی زیگموند فروید است که بعداً توسط روانکاوانی چون کارل آبراهام و ملانی کلاین بسط داده شد. این مرحله که تقریباً میان ۶ تا ۱۸ ماهگی رخ میدهد، با رویش دندانهای کودک همزمان است و ماهیت لذتجویی کودک را از یک حالت انفعالی و مکیدنی (مرحله دهانی پذیرا) به یک حالت فعال، تهاجمی و آمیخته با گاز گرفتن و بلعیدن تبدیل میکند.
طبق دیدگاه روانکاوی، اگر کودک در این دوره با ناکامی شدید یا ارضای بیش از حد روبرو شود، دچار «تثبیت روانی» خواهد شد. این تثبیت ساختار شخصیتی فرد را در بزرگسالی شکل میدهد؛ به طوری که انرژی پرخاشگری دهانی بازداریشده، خود را در قالب رفتارهای کلامی مخرب نشان خواهد داد.
افرادی که در این مرحله تثبیت شدهاند، در بزرگسالی اغلب به عنوان افرادی بدبین، عیبجو، اهل جروبحث و دارای زخمزبان شناخته میشوند. آنها پرخاشگری خود را با کلمات تند و طعنهآمیز تخلیه میکنند و به نوعی از تحقیر کلامی دیگران لذت روانی میبرند که ریشه در همان تمایل ابتدایی کودک برای گاز گرفتن و نابود کردن ابژه در دوران شیرخوارگی دارد.