یعنی چه
طناب خیمه به بند، ریسمان یا طناب محکمی گفته میشود که برای برپا نگهداشتن، کشیدن و مهار کردن ساختار چادر و خیمه به میخهای کوبیده شده در زمین متصل میگردد تا از تکان خوردن یا فروریختن آن در برابر باد جلوگیری کند. در واژهنامههای کهن برای این مفهوم از کلماتی چون پایژه نیز یاد شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «طَنابِ خَیمِه» (tanābe khaymeh) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما میتواند خودِ عبارت «طناب خیمه» (با ۸ حرف) باشد. همچنین واژههای «طنب»، «اخیه» (که بیشتر بند اسب است اما در جدول به این معنی نیز میآید) و «پایژه» به عنوان معادلهای آن کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای طناب مهارکننده چادر مسافرتی یا خیمه عمدتاً از واژههای Guyline یا Tent rope استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به این طناب «حبل الخیمة» یا «طنب» میگویند که جمع آن «اطناب» است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به طناب چادر از ترکیب Çadır ipi استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، طناب خیمه نماد نظام، استواری، مهار و وابستگیِ اجزای یک کل به یکدیگر است؛ به طوری که جامعه یا ایمان به خیمهای تشبیه شده که پادشاه یا دین ستون آن، و احکام یا رعیت طنابهای مهارکننده آن هستند. همچنین اصطلاح «بریدن یا برکندن طناب خیمه» مجازاً به معنای کوچ، مرگ یا پایان یافتن یک دوران و حکومت به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل طناب خیمه
طناب خیمه ترکیبی اسمی در زبان فارسی است که به ریسمان یا بندِ محکم مورد استفاده برای برافراشتن و استوار نگهداشتن چادرها اشاره دارد. این واژه از نظر ریشهشناسی از دو بخش «طناب» (معرب از تنیدن فارسی یا مشتق از طنب عربی) و «خیمه» (وامواژه عربی) تشکیل شده است. در متون تفسیری و روایات اسلامی، هرچند این عبارت مستقیماً در قرآن نیامده، اما واژه «اوتاد» (میخها) به همین مفهوم و کارکردِ محکم کردن طناب خیمه در زمین اشاره دارد و در احادیث نیز برای توصیف ارکان و استواری دین (مانند نماز به عنوان ستون و سایر احکام به عنوان طنابها) تصویرسازی شده است.
در ادبیات نظم و نثر فارسی از جمله در اشعار خاقانی و حافظ، طناب خیمه جایگاه نمادین ویژهای دارد و نشاندهنده حفظ نظم، پیوستگی اجزا و پایداری یک ساختار بزرگتر مانند حکومت یا جامعه است. گسستن یا بریدن این طناب واژگونی کل سازه را به همراه دارد که در ادبیات کنایه از فروپاشی، رخت بربستن یا مرگ است. این کلمه در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع نیز کاربرد زیادی دارد و با کلماتی چون طنب و پایژه هممعنی است.