یعنی چه
واژه «تبتاع» فعلی عربی از صیغههای مضارع (دوم شخص مفرد مذکر یا سوم شخص مفرد مؤنث) است که در متون کهن فقهی، ادبی و مذهبی فارسی به کار رفته و به معنای «میخری» یا «خریداری میکنی» میباشد.
تنزلو
این کلمه با فتح ت، سکون ب و فتح ت دوم به همراه الف مدّی تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «میخری در زبان عربی» یا افعالی از ریشه ابتیاع، کلمه پنجحرفی «تبتاع» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم که خطاب به دوم شخص است، از افعال buy یا purchase به همراه ضمیر فاعلی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معاصر و فصیح، فعل «تشتری» رایجترین هممعنی برای «تبتاع» در مفهوم خرید کردن است.
به فارسی
این کلمه در برگردان به فارسی سخت یا سره معادل تککلمهای رایجی ندارد و با فعل مضارع اخباری «میخری» معنا میشود.
در قرآن
خود صیغه مضارع «تبتاع» به طور مستقیم در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه اصلی آن یعنی «ب ی ع» و مشتقاتی چون «البیع» و «تبایعتم» در آیاتی مانند آیه ۲۷۵ و ۲۸۲ سوره بقره دیده میشود. این فعل بیشتر در احادیث نبوی و متون روایی شهرت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل تبتاع
واژه «تبتاع» یک فعل مضارع عربی از باب افتعال (ابتیاع) و برخاسته از ریشه ثلاثی مجرد «ب ی ع» است. این کلمه از نظر معنایی دقیقاً معادل «میخری» یا «خریداری میکنی» است و متضاد آن در زبان عربی فعل «تبيع» به معنای میفروشی قرار دارد. از همخانوادههای ملموس این واژه در زبان فارسی میتوان به کلماتی چون بیع، مبایعه، مبیع و بیعت اشاره کرد.
اگرچه این شکل خاص از فعل در متن قرآن به چشم نمیخورد، اما در احادیث و روایات اسلامی و همچنین در متون فقهی و حقوقی کهن فارسی به وفور به کار رفته است. شناخت این کلمه به درک بهتر متون کلاسیک و عبارات تخصصی فقهی مربوط به معاملات کمک شایانی میکند.