یعنی چه
این عبارت برای توصیف ویژگیها، صفتها، بیماریها یا داراییهایی به کار میرود که ریشه در تبار، ژنتیک و خانواده فرد ندارند. به زبان ساده، به هر چیزی که فرد آن را از پدر و مادر خود به ارث نبرده باشد و بر اثر عوامل محیطی، سبک زندگی یا تلاش فردی حاصل شده باشد، غیرموروثی یا اکتسابی میگویند.
تلفظ
این عبارت از دو واژه «اِرثی» (با کسر الف و سکون راء) و «نیست» تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما بسته به تعداد حروف مشخص شده، معمولاً خود واژه «ارثی نیست» (۸ حرف) یا مترادفهای آن مانند «اکتسابی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم در بافتهای پزشکی و عمومی از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب فعل نفی «لیس» همراه با مشتقات ریشه «ورث» برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ و بافتهای اجتماعی، وقتی گفته میشود صفت یا ویژگی خاصی در یک فرد «ارثی نیست»، این عبارت به نمادی از استقلال فردی، ساختن خویشتن (Self-made) و اصالتِ تلاش شخصی تبدیل میشود؛ به این معنی که هویت و جایگاه فرد حاصل ترجیحات ژنتیکی یا خانوادگی او نبوده، بلکه دستاورد خودش است.
جمعبندی و توضیح کامل ارثی نیست
عبارت «ارثی نیست» گزارهای خبری و کاربردی است که مرز میان ویژگیهای ژنتیکی و موروثی را با امور اکتسابی مشخص میکند. این اصطلاح هم در مکالمات روزمره برای اشاره به صفتهای اخلاقی یا رفتاری که ریشه خانوادگی ندارند استفاده میشود و هم در علوم پزشکی و بیولوژی کاربرد دقیق دارد؛ به طوری که پزشکان برای تفکیک بیماریهای ژنتیکی از بیماریهای ناشی از سبک زندگی، جهشهای تصادفی یا عوامل محیطی، از این عنوان استفاده میکنند.
از نظر ریشهشناسی، واژه ارث از ریشه عربی «و ر ث» به معنای انتقال مال یا صفت از مرده به زنده برمیگردد که نفی آن (ارثی نیست)، بار معناییِ تکیه بر تواناییهای فردی را تقویت میکند. در جدولهای کلمات متقاطع نیز این عبارت با توجه به ساختار ۸ حرفی خود، راهنمایی برای رسیدن به مفاهیمی چون اکتسابی بودن است.