یعنی چه
تفسیر فرات یک اصطلاح ترکیبی و اسم خاص برای یکی از کهنترین کتابهای تفسیری جهان تشیع است. این اثر به روش مأثور (روایی) نگاشته شده و نویسنده در آن، احادیث مرتبط با شأن نزول آیات در حق حضرت علی (ع) و اهل بیت را گردآوری کرده است. واژه تفسیر به معنای پردهبرداری از معنای متن و فرات نام مؤلف آن است.
تلفظ
این عبارت از دو واژه تشکیل شده است: «تَفْسِیر» با فتح تاء و سکون فاء، و «فُرَات» با ضم فاء و سکون تاء پایانی.
به انگلیسی
در متون و مقالات علمی بینالمللی، برای اشاره به این کتاب از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
عنوان دقیق این اثر در زبان عربی و منابع کتابشناختی اسلامی به همین صورت ثبت شده است.
به فارسی
برگردان ترکیبی این عبارت به فارسی به معنای «شرح و تبیین فرات» است که اشاره به کتاب روشنگری و بیان معانی آیات قرآن دارد.
در قرآن
خودِ ترکیب «تفسیر فرات» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، کلمه «تفسیر» یکبار در آیه ۳۳ سوره فرقان (...وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا) و واژه «فرات» به معنی آب شیرین و گوارا، سه بار در قرآن از جمله در آیه ۲۷ سوره مرسلات (...مَاءً فُرَاتًا) به کار رفته است.
نماد چیست
تفسیر فرات نماد تصویری یا سنتی مشخصی ندارد؛ چرا که نام یک کتاب خطی، تاریخی و حدیثی در علوم اسلامی است.
جمعبندی و توضیح کامل تفسیر فرات
کتاب «تفسیر فرات» اثر فرات بن ابراهیم کوفی، از علمای برجسته اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری قمری، از مهمترین منابع تفسیری کهن شیعه به شمار میرود. ارزش این کتاب در اصالت روایات و قدمت تاریخی آن است که تصویر روشنی از رویکرد تفسیری محدثان کوفه در دوران غیبت صغری ارائه میدهد.
تمرکز اصلی این اثر بر جمعآوری احادیثی است که به فضایل اهل بیت (ع) و شأن نزول آیات در حق آنان میپردازد. به همین دلیل، این کتاب از منابع پایهای برای مفسران مابعد خود مانند علامه مجلسی در بحارالانوار بوده و پایگاه روایی ارزشمندی در کلام و تفسیر شیعی دارد.