یعنی چه
پانعرب (یا پانعربیسم) یک ایدئولوژی ناسیونالیستی و فراملی است که بر پایهٔ وحدت، همبستگی و یکپارچگی مردم و کشورهای عربزبان در قالب یک دولت-ملت واحد (از اقیانوس اطلس تا دریای عمان) شکل گرفته است. این جنبش ماهیت مذهبی ندارد و صرفاً بر هویت، فرهنگ و زبان مشترک عربی فارغ از نوع دین تأکید میکند؛ اوج شکوفایی این جریان در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی به رهبری جمال عبدالناصر در مصر بود.
تنز
این واژه به صورت «پان عَرَب» تلفظ میشود. واژهٔ اول (پان) ریشهٔ یونانی دارد و واژهٔ دوم (عرب) با فتح عین و رَ تکیه میگیرد.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای شرح در متن، پاسخ این مفهوم معمولاً خود واژهٔ «پان عرب» است که دقیقاً ۶ حرف دارد. همچنین معادلهای طولانیتر آن مانند «پان عربیسم» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این تفکر از واژهٔ Pan-Arabism و برای توصیف فرد یا جریانهای حامی آن از واژهٔ Pan-Arab استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین معادلهای مفهومی و برگردانهای اصطلاحی برای این واژه، عبارتهای «عربگرایی»، «قومگرایی عربی»، «ناسیونالیسم عربی» و «اتحادِ عَرَب» هستند.
نماد چیست
مهمترین نماد این جریان، پرچم انقلاب شریف حجاز (۱۹۱۶) شامل چهار رنگ سیاه (نماد عباسیان)، سبز (نماد فاطمیان)، سفید (نماد امویان) و قرمز (نماد خاندان هاشمی و خون شهیدان) است که امروزه ساختار اصلی پرچم اکثر کشورهای عربی را تشکیل میدهد. همچنین «عقاب صلاحالدین» یا «شاهین قریش» نیز به عنوان نشان ملی در این جریان استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پان عرب
واژهٔ «پانعرب» ترکیبی از پیشوند یونانی Pan (به معنی همه یا فراگیر) و واژهٔ سامی عرب است. این اصطلاح در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی، ابتدا در جریان مبارزه با امپراتوری عثمانی و سپس در برابر استعمار غرب توسط روشنفکران عرب پدید آمد. این تفکر مرزهای جغرافیایی فعلی کشورهای عربی را به رسمیت نمیشناسد و خواهان ادغام آنها در یک قلمروی واحد است.
از نظر رویکرد اعتقادی، این جنبش بر خلاف تفکرات اسلامگرایانه که امتمحور هستند و مرزهای نژادی را رد میکنند، کاملاً بر اصالت زبان و قومیت عربی تکیه دارد؛ به طوری که روشنفکران مسیحی و مسلمان به طور مشترک در پایهگذاری آن نقش داشتند. در متون دینی و قرآن کریم این اصطلاح مدرن وجود ندارد و برعکس، هرگونه تفاخر قومی و نژادی نفی شده است.