یعنی چه
«اغفر له» یک ترکیب فعلی و دعایی در زبان عربی است. این عبارت از فعل امر «اِغْفِرْ» (ببخش، بیامرز) از ریشه «غفر» و ترکیب حرف جر و ضمیر «لَهُ» (برای او) ساخته شده است که در ادبیات اسلامی و عرفی، برای طلب بخشش گناهان یک فرد (بهویژه متوفای مرد) از درگاه خداوند به کار میرود. ریشه اصلی آن به معنای پوشاندن و محافظت کردن است که در بستر دینی به پوشاندن گناهان تعبیر میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اِغْفِرْ لَهُ» (egh-fer la-hu) است که در آن فاء ساکن و راء ساکن خوانده میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، این عبارت به عنوان پاسخ برای راهنمای «او را بیامرز به عربی» یا «ذکر دعا برای میت» کاربرد دارد و دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم دعایی این عبارت در حق یک فرد درگذشته، از جملاتی نظیر May God forgive him استفاده میشود.
به عربی
واژه مورد نظر اصالت عربی دارد و عبارات هممعنی آن در این زبان شامل «غَفَرَ اللهُ لَه» و «رَحِمَهُ الله» است.
به فارسی
معادل دقیق این عبارت در زبان فارسی جملات دعایی مانند «او را ببخش»، «خداوند بیامرزدش» یا «خدا از گناهانش درگذرد» است که به عنوان تضمین در متون فارسی نیز استفاده میشود.
در قرآن
خود ترکیب دو کلمهای «اغفر له» به صورت پیاپی و دقیق در متن آیات قرآن کریم نیامده است، اما ساختار این فعل دعایی با ضمایر دیگر مانند «رَبِّ اغْفِرْ لِي» (پروردگارا مرا بیامرز) و «رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا» (پروردگارا ما را بیامرز) به وفور در قرآن دیده میشود. با این حال، عبارت «اغفر له» پای ثابت ادعیه مأثور، سنت نبوی و به ویژه احکام نماز میت برای درگذشتگان است.
جمعبندی و توضیح کامل اغفر له
عبارت «اغفر له» یک ترکیب کلامی و دعایی ریشهدار در زبان عربی است که از ماده «غفر» به معنای پوشاندن و مستور کردن مشتق شده است. این عبارت در اصطلاح دینی و عرفی به معنای طلب مغفرت و محو اثر گناهان از کارنامه اعمال یک فرد غایب (عمدتاً مرد متوفی) است و در زبان فارسی نیز به عنوان یک ذکر تعارفی و محترمانه در حق گذشتگان به کار میرود.
اگرچه این ترکیب دوکلمهای به طور خاص در قرآن مجید نیامده، اما ساختارهای همارز آن با ضمایر متکلم و جمع در آیات الهی بسیار رایج است. بیشترین کاربرد عملی این ذکر در بستر مناسک اسلامی، به ویژه در نماز میت، زیارت اهل قبور و مجالس ترحیم است که تداعیکننده سنت طلب بخشش و یاد نیک از درگذشتگان میباشد.