یعنی چه
نگونبختی به معنای ادبار، تیرهروزی و فرو ریختن پایههای سعادت و خوشبختی است؛ حالتی که در آن شخص احساس میکند تقدیر و طالع او رو به افول و وارونگی رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت واجبستِ «نِگونبختی» است که از دو بخش اصلی «نگون» و «بخت» به همراه پسوند مصدری «ی» تشکیل میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول با توجه به تعداد حروف، خود واژه «نگون بختی» (با ۸ حرف) یا مترادفهای آن نظیر بدبختی و شوربختی است.
به انگلیسی
در بافتهای ادبی و عمومی زبان انگلیسی، این واژهها دقیقترین رسانندگان مفهوم تیره روزی و بدبختی هستند.
به فارسی
واژگان هممعنی و جایگزین در زبان فارسی شامل شوربختی، تیره روزی، ادبار، فلاکت و واژگونشدن طالع هستند که همگی بر سلبِ بهروزی دلالت دارند.
در قرآن
هرچند خود این واژه فارسی در متن عربی قرآن نیست، اما مفهوم آن با واژههایی چون «شقاوة» (مانند آیه ۱۱ سوره اعلی: وَیَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى) و صفت «الأشقی» به معنی نگونبختترین انسانها تصویر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل نگون بختی
واژه «نگونبختی» یک صفت مرکب مصدری اصیل فارسی است که ریشه در زبان فارسی میانه (پهلوی) دارد. بخش اول آن یعنی «نگون» به معنای وارونه، سرازیر یا سرنگون است و ترکیب آن با «بخت»، مفهوم عمیقِ «وارونه شدنِ طالع و تقدیر» را میسازد. در ادبیات کهن فارسی و ستارهشناسی قدیم، این حالت را به تیره شدن ستاره اقبال یا واژگونی تخت سعادت نسبت میدادند.
این اصطلاح در شعر کلاسیک فارسی (مانند آثار فردوسی و سعدی) نمادی از تقدیر تلخ و ادبار است. در حوزه مفاهیم دینی و قرآنی نیز، مترجمان بزرگ برای تبیین مفاهیمی چون شقاوت، خسران و فرجامِ بدِ تبهکاران، از تعابیری همچون انسان نگونبخت یا کافر نگونبخت بهره جستهاند تا عمق زیانکاری و سقوط فرد را به تصویر بکشند.