یعنی چه
عبارت «تبتل الیه تبتیلا» به معنای انقطاع کامل، دل بریدن از تمام وابستگیهای دنیوی و مادی، و خالصانه و تمامعیار به خدا روی آوردن است؛ به طوری که انسان تنها به او دل ببندد و تمام وجودش را متوجه او کند. این واژه کلاسیک و قرآنی است و به مفهوم به کمال رساندن اخلاص در بندگی اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی به صورت «تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا» است که در آن بر روی حروف «ت» و «ل» در فعل اول تشدید قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت معمولاً به معنای وقف کردن خود و روی آوردن با اخلاص و بندگی کامل به خداوند ترجمه میشود.
به عربی
در کتب لغت و تفاسیر عربی، این عبارت را به انقطاع کامل از ماسویالله و توجه مطلق به ذات باریتعالی معنا کردهاند.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این عبارت شامل «انقطاع الی الله»، «دلبستگی محض به حق»، «اخلاص مبالغهآمیز» و «بریدن از خلق برای پیوستن به خالق» است.
در قرآن
این ترکیب دقیق و فعل امر آن تنها یکبار در قرآن کریم در آیه ۸ سوره مزمل آمده است: «وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا»؛ یعنی: و نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او دل ببند.
نماد چیست
در فرهنگ عرفانی و اسلامی، این عبارت نماد رهایی از ماسویالله برای رسیدن به الله است. در روایات، حرکت دادن انگشتان یا بلند کردن دستها در حال تضرع و قنوت به عنوان نماد ظاهری این حالت قلبی معرفی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل تبتل الیه تبتیلا
عبارت نورانی «تبتل الیه تبتیلا» که در آیه ۸ سوره مزمل جلوهگر شده است، یکی از عمیقترین مفاهیم اخلاقی و عرفانی قرآن کریم را در خود جای داده است. این عبارت ریشه در واژه (ب-ت-ل) به معنای بریدن و جدا شدن دارد و در اصطلاح دینی به معنای بریدن از تمام تعلقات مادی و دنیوی برای رسیدن به مقام اخلاص محض و توحید افعالی است. از نظر دستوری، تغییر باب از تفعل (تبتل) به مفعول مطلق تفعیل (تبتیلا) بر مبالغه و انجام کامل این انقطاع تاکید دارد.
در سلوک اسلامی، تبتل به معنای گوشهنشینی و رهبانیت نیست، بلکه به معنای حضور قلب در میان خلق و پیوند ناگسستنی دل با خداست. این عبارت نماد بندگی خالصانهای است که در آن انسان هیچ موثری را در عالم جز خداوند نمیبیند و تمام امید و اتکای خود را از اسباب ظاهری قطع کرده و به مسببالاسباب گره میزند.