یعنی چه
پامادور یکی از نامهای منطقهای و قدیمی برای گیاه و میوهٔ گوجهفرنگی در ایران است که امروزه نیز در میان مردم گیلان، مازندران و آذربایجان به وفور در گفتار روزمره استفاده میشود.
ریشه
این واژه از طریق زبان روسی (Помидор) وارد زبانهای رایج در ایران شده است. ریشهٔ اصلی آن به واژهٔ ایتالیایی Pomodoro به معنی «سیب طلایی» بازمیگردد؛ زیرا نخستین گوجهفرنگیهای وارد شده به اروپا زردرنگ بودند.
تلفظ
این کلمه در گویشهای مختلف با اندکی تغییر در آواها بیان میشود، اما صورت استاندارد مکتوب آن در زبان فارسی به صورت پامادور است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ پامادور معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با راهنمای «گوجهفرنگی در گویش گیلکی یا ترکی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادل بینالمللی و انگلیسی این واژه Tomato است.
به ترکی
در ترکی استانبولی به آن دوماتس میگویند، اما در بسیاری از لهجههای ترکی آذربایجانی صورت پامادور یا پومیدور کاملاً رایج است.
به فارسی
معادل رسمی، استاندارد و امروزی این واژه در زبان فارسی معیار، «گوجهفرنگی» یا به اختصار «گوجه» است.
نماد چیست
پامادور نماد اسطورهای یا ادبی خاصی در فرهنگ سنتی ندارد، اما در فرهنگ عامه و آشپزی مناطق شمالی ایران، پایهگذار خورشها و غذاهای بومی محبوبی مانند «پامادور قاتق» است.
جمعبندی و توضیح کامل پامادور
واژهٔ «پامادور» یک نمونهٔ جذاب از وامواژههای فرامرزی است که از طریق روابط تجاری و فرهنگی با همسایگان شمالی وارد زبانها و گویشهای ایرانی شده است. این کلمه که ریشه در اصطلاح ایتالیایی «سیب طلایی» دارد، پس از عبور از زبان روسی به سفرهها و زبان مردم مناطقی چون گیلان، مازندران و آذربایجان راه یافت و به عنوان نامی بومی برای گوجهفرنگی تثبیت شد.
امروزه پامادور نه تنها در گفتگوهای روزمره مردم شمال و شمالغرب ایران شنیده میشود، بلکه در فرهنگ غذایی این مناطق نیز جایگاه ویژهای دارد و نام خوراکهای محلی مختلفی با آن گره خورده است. در بازیها و سرگرمیهای زبانی مانند جدول کلمات متقاطع نیز این کلمه ۷ حرفی به عنوان یک مترادف اصیل منطقهای برای گوجهفرنگی کاربرد دارد.