یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی و کنایی در روایات اسلامی است. همانطور که طاووس به عنوان زیباترین پرنده شناخته میشود، حضرت جبرئیل (ع) نیز به دلیل شکوه، جمال باطنی، عظمت و جایگاه ممتازش در میان فرشتگان، به «طاووس فرشتگان» یا طاوس الملائکه ملقب شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت ضمه دادن به سینِ طاوس و اتصال آن به مابقی عبارت است: طاووسُ الْملائکه.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، پاسخ این سوال ۱۲ حرفی، خودِ عبارت «طاوس الملائکه» است. کلمات جایگزین دیگر بسته به تعداد حروف میتوانند جبرئیل یا روحالامین باشند.
به انگلیسی
ترجمه تحتاللفظی این اصطلاح در زبان انگلیسی Peacock of the Angels است که به جایگاه والای این فرشته اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی و اسامی دیگر این مفهوم شامل جبرئیل، امینِ وحی، روحالامین، روحالقدس و افضلالملائکه است.
در قرآن
عین عبارت «طاوس الملائکه» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ بلکه این لقب ریشه در احادیث نبوی، روایات امام صادق (ع) و متون عرفانی دارد. با این حال، در آیات قرآن (مانند آیه ۹۷ سوره بقره و ۱۹۳ سوره شعراء) از صاحب این لقب با عناوینی چون «جبريل»، «روحالامین» و «روحالقدس» یاد شده است.
نماد چیست
این عبارت نمادی از جمال، بزرگی و وفاداری در رساندن پیام الهی است. در ادبیات عرفانی (مانند منطقالطیر عطار)، طاووس خود را «جبرئیل مرغان» مینامد؛ هرچند در آنجا طاووس نماد گرایش به بهشت و جلوههای ظاهری در مقابل کلگرایی و رسیدن به سیمرغ (ذات حق) تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل طاوس الملائکه
عبارت «طاوس الملائکه» یک ترکیب عربی راه یافته به ادبیات فارسی و اسلامی است که به عنوان لقبی برای حضرت جبرئیل (ع)، فرشته مقرب و پیامآور وحی الهی، به کار میرود. این اصطلاح مجازاً بر جلوه، زیبایی، عظمت و برتری این فرشته نسبت به سایر ملائکه دلالت دارد؛ همانگونه که طاووس در میان پرندگان به زیبایی شهره است.
باید توجه داشت که این عنوان صراحتاً در متن قرآن نیامده، بلکه برخاسته از احادیث، روایات شریف و متون کهن عرفانی است. همچنین ضرورت دارد این اصطلاح اسلامی با مفهوم «ملک طاووس» که در آیین ایزدیان (یزیدیان) جایگاه متفاوتی دارد و به باور آنها فرشته ارشد خداوند است، اشتباه گرفته نشود.