یعنی چه
واژه «اجلح» در لغت به مردی اشاره دارد که موی دو طرف پیشانی یا جلوی سر او ریخته و عقب رفته باشد. در زبان عامیانه، این کلمه برای توصیف افرادی به کار میرود که خط رویش موهایشان عقبنشینی کرده و پیشانی بلندی پیدا کردهاند. همچنین در معانی فرعی و کمتر رایج، به هودج پست و بدون سقف یا سقفی که دیواری دور آن نباشد نیز اطلاق میشود.
تلفظ
این واژه به صورت أَجْلَح (Ablah) تلفظ میشود؛ یعنی حروف الف و لام دارای فتحه (زبر) هستند و حرف جیم ساکن خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این صفت ظاهری دقیقاً واژه «اجلح» است که از ۴ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت ظاهری از اصطلاح Receding hairline (عقبنشینی خط مو) یا عبارت Partially bald استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل عباراتی چون «پیشانیبلند» (به دلیل ریزش مو)، «کچل از دو طرف پیشانی» و کسی است که خط موی او عقب نشسته باشد.
در قرآن
کلمه «اجلح» در آیات قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، در برخی متون و روایات تاریخ اسلام، از جمله در سخنی منسوب به عمر بن خطاب در توصیف ظاهر حضرت علی (ع)، به صورت «الأجلح» استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل اجلح
واژه «اجلح» یک صفت ظاهری و فیزیکی در زبان عربی است که از ریشه سه حرفی «جلح» مشتق شده است. در زبانشناسی عربی، «جَلَح» به مرتبهای خاص از ریزش مو گفته میشود که از «نَزَع» (ریزش جزئی موی شقیقهها) وسیعتر و از «صَلَع» (کچلی کامل جلوی سر) محدودتر است؛ بنابراین پدیدهای معادل همان عقبنشینی خط مو در آقایان است.
این کلمه اگرچه در زبان فارسی امروز کاربرد روزمره و عامیانهای ندارد، اما در متون کهن، لغتنامههای شاخص مانند دهخدا و همچنین کتابهای تاریخ اسلام به چشم میخورد. علاوه بر معنای اصلی که مربوط به موی سر است، مجازاً به سازههای بدون سقف یا هودجهای روباز نیز اجلح میگفتند.
در مجموع، شناخت این واژه بیشتر برای حل جدولهای کلمات متقاطع، درک دقیقتر متون روایی و تاریخی اسلام و آشنایی با ظرایف توصیفی در زبان عربی کاربرد دارد و فاقد هرگونه بار معنایی نمادین یا استعاری خاص است.