یعنی چه
محتشم واژهای کلاسیک و باوقار است که برای توصیف فرد یا جایگاهی به کار میرود که دارای بزرگی، شکوه، حشمت و جلال فراوان باشد. این کلمه به کسی اشاره دارد که در میان مردم یا در یک ساختار، از احترام، نامآوری و عظمت ویژهای برخوردار است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُفْتَعِل (مُحْتَشَم) با ضمه روی میم اول، سکون روی حا، فتحه روی تاء و شین است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژهٔ محتشم به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «باشکوه»، «بزرگوار» یا «دارای حشمت» کاربرد دارد و دقیقاً ۵ حرفی است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم محتشم در زبان انگلیسی، بسته به باقت متن از صفتهایی که نشاندهنده بزرگی، شکوه و احترام بالا هستند استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی واژهٔ Muhteşem دقیقاً با همین ریشه و با معنای مشابه باشکوه، خیرهکننده و دارای عظمت فراوان به کار میرود.
به فارسی
واژهٔ محتشم ریشهٔ عربی دارد (از ریشه حشم) و همخانوادهٔ کلماتی چون حشمت، احتشام و حشم است. نزدیکترین برگردانها و برابرهای اصیل فارسی آن شامل واژگانی نظیر باشکوه، نامدار، گرانمایه و بزرگوار میشود. متضاد این واژه نیز کلماتی مانند حقیر، فرومایه و گمنام هستند.
نماد چیست
در فرهنگ، تاریخ و ادبیات ایران، این واژه بیش از هر چیز یادآور نام «محتشم کاشانی»، برجستهترین شاعر مرثیهسرای عهد صفوی است. از این رو، کلمهٔ محتشم در حافظهٔ جمعی فارسیزبانان به نوعی نماد و شاخص ادبیات عاشورایی و مرثیهسرایی اصیل (به ویژه ترکیببند معروف باز این چه شورش است) تبدیل شده است. لازم به ذکر است که این واژه در متن قرآن کریم به کار نرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل محتشم
واژهٔ «محتشم» از جمله کلمات اصیل و باوقاری است که ریشه در زبان عربی دارد اما به شکلی گسترده و عمیق در ادبیات و زبان فارسی جا افتاده است. این کلمه در معنای لغوی خود به فرد یا پدیدهای اشاره میکند که سرشار از حشمت، جاه، جلال، بزرگی و شکوه باشد و در برابر واژههایی چون فرومایه و گمنام قرار میگیرد.
علاوه بر معنای توصیفی، این واژه در فرهنگ ایرانی پیوندی ناگسستنی با تاریخ ادبیات دارد. با شنیدن نام محتشم، ذهن هر فارسیزبانی به سمت محتشم کاشانی و شعر معروف عاشورایی او خطور میکند؛ امری که باعث شده این کلمه هویت نمادین خاصی در رثای مذهبی و ادبیات متعهد پیدا کند.
در ساختار زبانشناسی و کاربردهای روزمره مانند حل جدول نیز، این کلمهٔ ۵ حرفی به عنوان معادل دقیقی برای کلماتی چون مجلل و باشکوه شناخته میشود و معادلهای بینالمللی آن نظیر Muhteşem در ترکی و Magnificent در انگلیسی نیز همین حس عظمت و والایی را منتقل میکنند.