یعنی چه
اختلاس در اصطلاح حقوقی مدرن به معنای برداشت، تصاحب یا سوءاستفاده غیرقانونی از اموال و وجوه دولتی توسط کارمندان یا مسئولانی است که این اموال بر حسب وظیفه به آنها سپرده شده است. این عمل نوعی خیانت در امانت مأموران دولت به شمار میرود. در معنای لغوی قدیم نیز به مفهوم ربودن سریع، مخفیانه و عیان چیزی از کسی و گریختن آمده است.
ریشه
این کلمه ریشه عربی دارد و از ماده «خ ل س» (خَلَسَ به معنی ربودن و به سرعت گرفتن) مشتق شده است. در زبان فارسی این واژه در باب افتعال به صورت «اختلاس» به کار میرود و همخانوادههای آن شامل مُختَلِس (اختلاسکننده)، تَخالُس، مَخلَس و خَلسه (از جهت ربوده شدن هوشیاری) هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [اِخْتِلاس] (ekhtelās) است.
در جدول
در سوالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۶ حرف دارد و معمولاً با راهنماهایی نظیر «دزدی دولتی»، «دستبرد مالی کارمندان دولت» یا «حیف و میل اموال عمومی» مطرح میشود.
به انگلیسی
دقیقترین و رایجترین معادل حقوقی اختلاس در زبان انگلیسی Embezzlement است. همچنین واژههای Misappropriation و Graft نیز در بافتهای مشابه کاربرد دارند.
به عربی
در حقوق مدرن عربی نیز از واژه «إختلاس» به طور دقیق برای همین مفهوم استفاده میشود و عباراتی مانند فساد مالی نیز به آن نزدیک است.
به ترکی
در ترکی استانبولی، اصطلاح Zimmete para geçirme به معنی «پول به ذمه یا حساب خود زدن» دقیقترین معادل است و واژه İhtilas نیز به کار میرود.
به فارسی
مترادفها و معادلهای فارسی این واژه شامل حیفومیل، دستبرد مالی، سوءاستفاده مالی، تصاحب غیرقانونی و خیانت در امانت مأموران دولتی است.
جمعبندی و توضیح کامل اختلاس
اختلاس در اصطلاح حقوقی و اجتماعی به معنای تصرف و سوءاستفاده غیرقانونی از اموال، وجوه یا بودجههای دولتی و عمومی توسط کارمندان یا مسئولانی است که این داراییها بر حسب وظیفه به آنها سپرده شده است. این جرم در واقع نوعی خیانت در امانت مأموران دولت محسوب میشود که اعتماد عمومی را مخدوش کرده و آسیبهای ساختاری شدیدی به اقتصاد جامعه وارد میسازد.
از نظر ریشهشناسی، این واژه از زبان عربی و ماده «خلس» به معنی ربودن سریع و مخفیانه گرفته شده و در باب افتعال به زبان فارسی وارد شده است. اگرچه خود واژه اختلاس به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم اخلاقی و فقهی مشابهی مانند «سُحت» (مال حرام و بادآورده) یا «غُلول» (خیانت در اموال عمومی و غنایم) در آیات الهی به شدت نهی و نکوهش شدهاند. امروزه در تصویرسازیهای رسانهای، این پدیده به عنوان نماد بارز فساد مالی و سوءاستفاده از قدرت شناخته میشود.