یعنی چه
حَبّ العَلَق در اصطلاح طب سنتی و گیاهشناسی قدیم، نام گیاهی دارویی است که امروزه بیشتر با نام «ماهیزهره» یا «سمالحوت» شناخته میشود. دانههای این گیاه واجد خواص سمی و گیجکننده بوده و در گذشته برای بیهوش کردن و صید راحتتر ماهیها به کار میرفته است. در لغت نیز این واژه از دو بخش «حب» به معنای دانه و «علق» به معنای زالو یا خون بسته تشکیل شده است.
تلفظ
این ترکیب واژگانی در زبان عربی و متون طب سنتی به صورت «حَبّ الَعَلَق» (با فتح یا کسر حاء و فتح عین و لام) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان گیاه صید ماهی یا نام دیگر ماهیزهره، واژه «حب العلق» با ۷ حرف است.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر نام اصلی، از تعابیری همچون سم الحوت یا قاتل الحوت نیز برای اشاره به این گیاه سمی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای رایج و شناختهشده این واژه دارویی در زبان فارسی «ماهیزهره» و «زهر ماهی» هستند که دقیقاً به کاربرد اصلی آن اشاره دارند.
در قرآن
ترکیب عینی و کامل «حب العلق» در متن قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، واژه «عَلَق» به صورت مجزا در آیه ۲ سوره مبارکه علق به معنای خون بسته یا رویان آویزان به کار رفته است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات کهن و متون طب قدیم، این گیاه به دلیل خاصیت تخدیرکننده و سمیاش که بدون ایجاد هیاهو ماهیها را گیج و تسلیم صیاد میکرد، به عنوان نمادی از فریب، صید آسان و مرگ تدریجی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل حب العلق
واژه «حب العلق» در حقیقت یک اصطلاح کهن در طب سنتی و گیاهشناسی است که لغتاً به معنای دانه زالو یا دانه خون بسته است، اما در واقع به گیاهی سمی به نام ماهیزهره اشاره دارد. دانههای این گیاه در گذشته نقشی کاربردی در صیادی داشتند؛ به طوری که صیادان با رها کردن آن در آب، ماهیها را مسموم و گیج کرده و به راحتی آنها را شکار میکردند.
این واژه ریشه عربی دارد و از دو بخش حب و علق تشکیل شده است. اگرچه خود این ترکیب در قرآن کریم نیامده، اما جزئی از آن یعنی کلمه علق به عنوان یکی از مراحل خلقت انسان در کتاب آسمانی ذکر شده است. حب العلق در ادبیات و فرهنگ سنتی به دلیل ویژگیهای خاصش، نمادی از نیرنگ و به دام انداختن بیصدا محسوب میشود.