یعنی چه
امتشق واژهای کلاسیک و حماسی است که به معنای برکشیدن و خارج کردن شمشیر از غلاف به کار میرود. این کلمه همچنین مجازاً به معانی ربودن چیزی از دست دیگری یا دوشیدن تمام شیر پستان نیز در لغتنامهها ذکر شده است، اما کاربرد اصلی آن همان آماده کردن سلاح برای جنگ است.
تلفظ
این واژه به صورت فَتَح بر روی سه حرف آخر (ت، ش، ق) و کسره در ابتدا یعنی «اِمتَشَقَ» تلفظ میشود که بر وزن اِفتَعَلَ است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «شمشیر از غلاف بیرون کشیدن» یا «برکشیدن سلاح»، واژه ۵ حرفی «امتشق» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم عینی این واژه از افعال تخصصی مربوط به سلاح استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که خود واژه ریشه عربی دارد، در این زبان با افعال هممعنی دیگری مانند استلال و تجرید مترادف است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «برکشیدن شمشیر»، «از غلاف درآوردن سلاح» و «عریان کردن تیغ» است که در اشعار حماسی فارسی کاربرد زیادی دارند.
در قرآن
واژه امتشق و مشتقات فعلی آن در آیات قرآن کریم نیامده است و یک لفظ ادبی و زبانی محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل امتشق
واژه «امتشق» یک فعل خماسی متعدی از باب افتعال و ریشه ثلاثی مجرد «مشق» است. این کلمه در ادبیات حماسی و متون کهن به عنوان نمادی از آمادگی برای نبرد، شجاعت و آغاز دفاع یا جنگ به کار میرود؛ به طوری که عبارت معروف «امتشق سیفه» به معنی شمشیرش را برای مبارزه برکشید، کاربرد فراوانی دارد.
از همین ریشه، صفت «ممشوق» نیز مشتق شده است که در ادبیات به معنای انسان بلندقامت، ترکه و باریکاندام (ممشوق القامة) استفاده میشود؛ زیرا ریشه اولیه این کلمات با مفهوم کشیدگی، امتداد یافتن و آشکار شدن گره خورده است و بیرون کشیدن شمشیر نیز نوعی امتداد دادن و نمایان کردن آن است.