یعنی چه
این عبارت از ذکرهای توحیدی و ترکیبی از دو نام نیکوی خداوند (اسماءالحسنی) است. «حی» به معنای زندهای است که حیاتش ذاتی بوده و مرگ و زوال در او راه ندارد. «قیوم» نیز به معنای پاینده، قائم به ذات و تدبیرکنندهٔ امور تمام موجودات جهان است که به هیچکس نیاز ندارد.
در جدول
این ذکر شریف در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان ذکری توحیدی، اسم اعظم یا نامی از نامهای پروردگار با ۱۱ حرف شناخته میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی، برای انتقال معنای حیات ابدی و پایداری ذاتی پروردگار از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این عبارت کاملاً عربی و مأخوذ از آیات قرآن کریم و ادعیه اسلامی است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این عبارت «ای زندهٔ پاینده» است؛ کسی که خودش همیشگی است و هستی و بقای همهچیز به او وابستگی دارد.
در قرآن
ترکیب این دو اسم شریف (الحی القیوم) ۳ بار در قرآن آمده است: آیه ۲۵۵ سوره بقره (آیة الکرسی)، آیه ۲ سوره آلعمران و آیه ۱۱۱ سوره طه.
نماد چیست
در عرفان اسلامی و علم اسماء، این ذکر نماد «اسم اعظم» پروردگار است. اسم «حی» اساس صفات ذات و «قیوم» اساس صفات فعل خداست. مجموع ابجد این دو اسم نیز ۱۷۴ است که آن را نماد گشایش در بنبستهای زندگی میدانند.
جمعبندی و توضیح کامل یاحی و یا قیوم
عبارت «یاحی و یا قیوم» یکی از عمیقترین و والاترین ذکرهای توحیدی در فرهنگ و معارف اسلامی است که از دو اسم حسنای الهی یعنی «حی» (زنده جاویدان) و «قیوم» (قائم به ذات و پاینده) تشکیل شده است. این ذکر با یادآوری حیات مطلق و بینیاز بودن پروردگار و نقش او در تدبیر تمام جهان هستی، آرامشبخش دلها و گشایشگر سختیهاست.
این ترکیب شریف که ۳ بار به صورت «الحی القیوم» در قرآن کریم از جمله در آیة الکرسی ذکر شده، در روایات و عرفان اسلامی به عنوان نماد و جلوهای از اسم اعظم شناخته میشود. زائران و اهل ذکر، آن را مایه نورانیت قلب، رفع گرفتاریهای شدید و تجلی صفات ذات و فعل خداوند میدانند.