یعنی چه
«ابن المجوس» در لغت به معنای «فرزند زرتشتی» یا «زادهٔ مجوس» است. در تاریخ علم و پزشکی، این عبارت یک اسم خاص (علم) و لقب منحصربهفرد برای «علی بن عباس مجوسی اهوازی»، دانشمند، پزشک و روانشناس برجسته ایرانی در دوران آل بویه است. دلیل این نامگذاری، آیین زرتشتی اجداد او بوده، هرچند که خود وی مسلمان بود. او نویسنده کتاب معروف پزشکی «کامل الصناعة الطبیة» یا «کتاب ملکی» است.
تلفظ
این عبارت به صورت «اِبنُ المَجوس» تلفظ میشود که در آن حرف م دگرگون به فتحه و جیم به ضمه خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات تاریخی، پاسخ این کلمه دقیقاً «ابن المجوس» با ۹ حرف است و معمولاً با راهنمای «پزشک نامدار ایرانی صاحب کتاب ملکی» یا «لقب علی بن عباس اهوازی» از آن یاد میشود.
به انگلیسی
در متون پزشکی و تاریخی غرب و زبان لاتین، ابن المجوس را به نام «Haly Abbas» میشناسند و آثار او با این نام ترجمه شده است.
به فارسی
معادل مستقیم لغوی آن در فارسی «پسرِ مگوش» یا «فرزند زرتشتی» است، اما در اصطلاح تاریخی اشاره مستقیم به همان پزشک اهوازی ارجانی دارد.
در قرآن
خود ترکیب واژگانی «ابن المجوس» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما کلمه پایه آن یعنی «المَجُوس» یکبار در آیه ۱۷ سوره مبارکه حج در کنار سایر ادیان و مکاتب مطرح شده است: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالصَّابِئِینَ وَالنَّصَارَىٰ وَالْمَجُوسَ...»
نماد چیست
این عبارت نماد فرهنگی یا نشانه سمبلیک خاصی نیست؛ بلکه نماد استواری، پیشگامی و اصالت طب سنتی ایران و دوره طلایی تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ابن المجوس
عبارت «ابن المجوس» فراتر از معنای لغوی آن یعنی «فرزند زرتشتی»، یک عنوان ارزشمند و لقب تاریخی برای علی بن عباس مجوسی اهوازی، پزشک و روانشناس بزرگ ایرانی قرن چهارم هجری است. وی یکی از ارکان مهم پزشکی جهان اسلام و طب سنتی به شمار میرود که با نگارش کتاب شاهکار خود به نام «کامل الصناعة الطبیة» (یا کتاب ملکی)، سهم عظیمی در پیشرفت این دانش داشت.
اهمیت ابنالمجوس به حدی بود که کتاب او تا پیش از ظهور کتاب «قانون» ابوعلی سینا، به عنوان اصلیترین، نظاممندترین و کاربردیترین مرجع علمی و درسی برای پزشکان و محققان در سراسر جهان اسلام و اروپا (پس از ترجمه به زبان لاتین با نام هالی عباس) تدریس میشد.