یعنی چه
واژه «جبان» در لغت به معنای فردی است که شجاعت کافی ندارد، از مواجهه با خطرات، چالشها یا موقعیتهای دشوار میترسد و به دلیل ضعف نفس، از اقدام شجاعانه خودداری میکند.
تلفظ
این کلمه به صورت جَبان (Jaban) تلفظ میشود. قابل ذکر است که اگر به صورت تشدیددار یعنی «جَبّان» خوانده شود، معنای آن به پنیرفروش یا گورستان تغییر مییابد، اما صفت بزدلی بدون تشدید است.
در جدول
کلمه «جبان» دقیقاً ۴ حرف دارد و در جدولهای متقاطع به عنوان معادل کلمات ترسو، بزدل یا کمجرئت به کار میرود.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای انگلیسی برای این واژه شامل Coward (فرد ترسو) و Cowardly (بزدلانه/ترسو) است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه (ج ب ن) مشتق شده است. در زبان عربی نیز دقیقاً به همین صورت یا به شکل «جبون» برای اشاره به شخص بزدل استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه کلماتی مانند ترسو، بزدل، بددل، نادلیر، کمجرئت، تنکزهره و آهودل هستند که همگی اشاره به ضعف اراده و ترس دارند.
جمعبندی و توضیح کامل جبان
واژه «جبان» یک وامواژه اصیل عربی در زبان فارسی است که از ریشه ثلاثی مجرد (ج ب ن) گرفته شده و به معنای ترسو، بزدل و کمجرئت به کار میرود. این کلمه در ادبیات کلاسیک فارسی و عربی به عنوان نقطه مقابل شجاعت، دلاوری و جسارت شناخته میشود و نمادی از ضعف اراده و ناتوانی در مواجهه با چالشهای زندگی است.
بررسیها نشان میدهد که عین کلمه «جبان» به صورت لفظی در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم آن (ترس در برابر حق یا جهاد) با واژههای دیگری نظیر خوف و خشیت تبیین شده است. در فرهنگ عامه و ضربالمثلها نیز این صفت همواره نکوهش شده و از آن به عنوان یک منقصه اخلاقی یاد میشود.