یعنی چه
واژه مخربه صفت مؤنث از کلمه مخرب است و به هر نیرو، عامل یا فردی (با ویژگی مؤنث یا صفت برای کلمات مؤنث) اشاره دارد که باعث از بین رفتن، فروپاشی، ساختارشکنی یا ویرانی یک سازه، نظم یا مفهوم میشود. این واژه در متون ادبی و رسمی کاربرد دارد و کلمهای کلاسیک به شمار میرود.
تلفظ
این کلمه بر وزن مُفَعِّلَة (اسم فاعل از باب تفعیل) تلفظ میشود که در زبان فارسی معمولاً هاء انتهای آن ساکن یا به صورت مصوت کوتاه خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون ویرانکننده مؤنث یا عامل تخریب، کلمه پنج حرفی مخربه مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از صفاتی مانند destructive برای ویژگیهای تخریبی یا کلماتی مثل destroyer برای عاملان ویرانی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان نیز دقیقاً به همین صورت یا با مرادفات قویتری مانند مدمرة برای اشاره به مؤنث ویرانگر استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم تخریبگری و ویرانکنندگی از صفت yıkıcı استفاده میشود که بار معنایی کاملاً مشابهی دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این کلمه شامل واژههایی چون ویرانکننده، برانداز، منهدمکننده و مایه خرابی هستند که جهت روانسازی متن جایگزین آن میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل مخربه
واژه «مخربه» یک صفت مؤنث با ریشه عربی (خ ر ب) است که در زبان فارسی معیار کاربرد کمتری نسبت به شکل مذکر خود یعنی «مخرب» دارد. این کلمه به معنای ویرانکننده، خرابکار یا هر عامل و نیرویی است که مایه فروپاشی و از بین رفتن نظم و ساختارها میشود. در ادبیات رسمی و فقهی یا متون ترجمه شده از عربی، هرگاه موصوف کلمه مؤنث باشد، از این صفت برای توصیف ویژگی ویرانگری آن استفاده میکنند.
گرچه خود کلمه مخربه به صورت صریح در قرآن کریم نیامده است، اما همخانوادههای آن مانند فعل «یُخْرِبُونَ» به معنی ویران میکنند در آیاتی نظیر آیه ۲ سوره حشر دیده میشود که نشاندهنده ریشهدار بودن این واژه در مفهوم ویرانی فیزیکی و معنوی است. در بازیهای جدول و سرگرمی نیز این کلمه به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای مفاهیمی چون خرابکار یا عامل ویرانی شناخته میشود.