یعنی چه
«به خشم آوردن» یک عبارت فعلی اصیل فارسی است که به معنای تحریک کردن احساسات منفی، غضبناک کردن، برآشفتن یا به ستوه آوردن کسی به کار میرود؛ به طوری که فرد کنترل عقلانی خود را از دست بدهد.
تلفظ
تلفظ این عبارت فعلی به صورت [بِ خَشْمْ آمَـ رْ دَ نْ] است. واژه «خشم» ریشه در زبان پارسی میانه (پهلوی) دارد و به صورت xēšm تلفظ میشده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این عبارت معمولاً با تعداد ۱۰ حرف شناخته میشود. از دیگر پاسخهای مشابه میتوان به «عصبانی کردن»، «غضبناک کردن» و «آزردن» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم از افعالی که شدت عصبانیت را نشان میدهند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشه «غَضَبَ» یا واژگانی چون «إسخاط» و «إغاظة» برای رساندن این معنا استفاده میشود. همچنین در قرآن کریم در آیه ۵۵ سوره زخرف، فعل «آسَفُونَا» به معنی «ما را به خشم آوردند» به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه، به خشم آوردن با نمادهایی چون آتش، شعلهور شدن و فوران توصیف میشود. در نمادشناسی حیوانی نیز «گاو نر وحشی» (در برابر پارچه قرمز) یا «مار برانگیخته و شیر» نمادهای سنتی این حالت هستند که نشاندهنده واکنش سریع و از دست رفتن کنترل عقلانی است.
جمعبندی و توضیح کامل به خشم آوردن
عبارت فعلی «به خشم آوردن» ریشهای کهن در زبانهای ایرانی دارد و واژه خشم در آن از زبان اوستایی و پارسی میانه به ما رسیده است. این اصطلاح به معنای برانگیختن بالاترین حد عصبانیت و غضب در دیگری است که مایه برآشفتن و از بین رفتن آرامش فرد میشود. در متون ادبی و فرهنگ عامه، این حالت معمولاً با عناصر سوزانندهای چون آتش و رفتارهای مهارناپذیر مقایسه شده است.
از دیدگاه مذهبی و قرآنی نیز این مفهوم به شکل غضب الهی (مانند آیه ۵۵ سوره زخرف با واژه آسَفُونَا) مطرح شده که مفسران آن را به اراده مجازات و عقوبت تعبیر کردهاند. در روابط انسانی، به خشم آوردن رفتاری ناپسند تلقی میشود که متضاد آن آرام کردن، تسکین دادن و مهر ورزیدن است.