یعنی چه
این واژه به معنای «پس از آن دوری کنید» یا «باید از آن اجتناب نمایید» است. در فرهنگ لغات و مفاهیم دینی، دلالت بر این دارد که نه تنها نباید کار ممنوع را انجام داد، بلکه باید از فضا، مقدمات و هر آنچه به آن مربوط میشود نیز فاصله گرفت.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت قرآنی با فتحهی فاء، سکون جیم، فتحهی تاء، کسرهی نون، ضمه و اشباع واو (بو) و سکون یا ضمهی خفیف هاء در حالت وقف به صورت فَاجْتَنِبُوهُ است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این پرسش قرآنی خودِ واژه «فاجتنبوه» با ۸ حرف است که به معنای امر به پرهیز و دوری کامل میباشد.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی قرآن کریم، برای انتقال مفهوم این واژه از عباراتی که نشاندهنده دوری گزیدن و فاصله گرفتن مطلق است استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح و تشریح ساختاری، این کلمه از «فَـ» (حرف تفریع و عطف) + «اجتنبوا» (فعل امر جمع مذکر مخاطب از باب افتعال) + «ـهُ» (ضمیر مفعولی متصل) تشکیل شده است.
به فارسی
معادل دقیق و روان فارسی این عبارت «پس از آن پرهیز کنید» یا «پس از آن کار/چیز دوری گزینید» است که به عنوان یک گزاره اخلاقی و تکلیفی به کار میرود.
در قرآن
این واژه دقیقاً با همین ساختار یکبار در آیه ۹۰ سوره مبارکه مائده آمده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ». در این آیه، امر به اجتناب، نشاندهنده بالاترین درجه تحریم و ممنوعیت کارهایی چون شرابخواری و قمار است.
جمعبندی و توضیح کامل فاجتنبوه
واژه قرآنی «فاجتنبوه» یک ترکیب فصیح عربی برخاسته از ریشه «ج ن ب» است که در زبان و ادبیات مذهبی فارسی نیز به عنوان نمادی از خط قرمزهای محکم و دوری مطلق از آلودگیها شناخته میشود. این کلمه از نظر ساختاری یک فعل امر همراه با ضمیر مفعولی است که پیام آن «پس حتماً و کاملاً از آن فاصله بگیرید» معنا میشود.
تفاوت اساسی این واژه با نهی معمولی (مانند لا تفعلوا) در این است که حکمِ اجتناب، فراتر از ترکِ ساده یک عمل است؛ این فرمان صراحتاً دستور میدهد که فرد باید از حریم آن گناه و تمام مقدماتی که به آن ختم میشود نیز دوری کند تا از لغزش در امان بماند.