یعنی چه
چقرمگی شکست یک خاصیت مکانیکی کلیدی در مهندسی مواد است که نشان میدهد یک ماده تا چه حد میتواند در برابر پیشرفت و بزرگ شدن ترکهای موجود در خود مقاومت کند تا به طور ناگهانی متلاشی یا شکسته نشود. این مفهوم برخلاف سختی، مستقیماً به رفتار ماده در حضور عیب و ترک مربوط میشود و در فرمولهای مهندسی معمولاً با نماد $K_{IC}$ (ضریب شدت تنش بحرانی) نمایش داده میشود.
تلفظ
تلفظ این اصطلاح به صورت [če-qor-ma-gi-ye še-kast] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف تعیین میشود و خود واژه اصلی دارای ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
این اصطلاح تخصصی مهندسی، ترجمه مستقیم و مصوب فرهنگستان برای عبارت انگلیسی Fracture toughness است.
به ترکی
در زبان ترکی و متون علمی آن، برای بیان این ویژگی از عبارت Kırılma tokluğu استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی و عبارات جایگزین آن در متون فنی شامل «مقاومت شکست»، «مقاومت به رشد ترک» و «چقرمگی ترک» است.
جمعبندی و توضیح کامل چقرمگی شکست
چقرمگی شکست یکی از حیاتیترین مشخصههای مکانیکی در علم و مهندسی مواد است که میزان مقاومت یک ماده را در برابر رشد و گسترش ترکهای موجود، تحت بارگذاری و تنش اندازه میگیرد. این کمیت که در فرمولهای طراحی مهندسی با نمادهایی نظیر $K_{IC}$ نشان داده میشود، به طراحان کمک میکند تا رفتار مواد را در شرایط واقعی و در حضور عیوب ساختاری پیشبینی کنند تا از شکست ناگهانی و فاجعهبار قطعات جلوگیری شود.
ریشه واژه چقرمگی از کلمه عامیانه و توصیفی «چقر» یا «چقرم» به معنای سفت و سختجان گرفته شده و ترکیب آن با واژه شکست، ترجمه دقیق اصطلاح علمی Fracture toughness است. این ویژگی دقیقاً در مقابل تُردی یا شکنندگی قرار دارد؛ به طوری که مواد با چقرمگی شکست بالا (مانند برخی فولادها) پیش از شکست نهایی تغییر شکل میدهند، اما مواد ترد (مانند شیشه) با کوچکترین ترکی به سرعت و به طور ناگهانی میشکنند.