یعنی چه
حنتم در اصل به معنی جره، کوزه یا خمره سفالی (خزفی) است که معمولاً به رنگ سبز یا متمایل به سیاه و سرخ ساخته میشده و در گذشته برای نگهداری، خنک ماندن یا تخمیر مایعات و آب کاربرد داشته است. همچنین در معانی فرعی و کمکاربردتر به ابرهای تیره و بارانزا نیز اطلاق شده است.
تلفظ
این کلمه به صورت حَنْتَم (فتح حاء، سکون نون و فتح تاء) تلفظ میشود و بر وزن جعفر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این نوع ظرف سفالی سنتی از ترکیبات مرتبط با ظروف سفالی و گلی استفاده میشود.
به عربی
حنتم واژهای با ریشه عربی است که در معاجم قدیم به ظروف سفالی ویژه نگهداری مایعات اطلاق میشد.
به ترکی
در زبان ترکی برای معادلسازی این واژه از کلمات عمومی مربوط به ظروف و کوزههای سفالی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و متداول واژه حنتم در زبان فارسی شامل کلماتی چون سبو، کوزه، خمره، جره و حب میباشند که همگی دلالت بر ظروف سفالی سنتی دارند.
در قرآن
واژه حنتم در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، این کلمه در احادیث فقهی و روایات تاریخ اسلام (مانند نهی از انتباذ در حنتم) بسیار مشهور است و به ظروف سفالی خاصی اشاره دارد که به دلیل نوع ساختار، فرآیند تخمیر مایعات را سرعت میبخشیدند.
جمعبندی و توضیح کامل حنتم
واژه حنتم یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که در لغتنامههای کهن مانند دهخدا به معنی کوزه، سبو یا خمرهای سفالی و لعابدار به رنگ سبز یا سیاه تعریف شده است. این ظرف در دوران گذشته و عرب جاهلی برای نگهداری آب و نوشیدنیها کاربرد فراوان داشته و به دلیل جنس خاصش، محتویات خود را خنک نگه میداشته است.
اگرچه این کلمه در متن قرآن کریم ذکر نشده، اما به دلیل کاربرد در احادیث نبوی و مباحث فقهیِ مربوط به ظروف ممنوعه برای ساخت نوشیدنیهای تخمیری، در متون اسلامی و ادبی اهمیت یافته است. امروزه این واژه بیشتر در حل جدولهای کلمات متقاطع و متون ادبی کلاسیک به عنوان معادل کوزه یا کنایهای از ابرهای تیره بارانزا دیده میشود.