یعنی چه
گله بردن (با تلفظ گِلِه بردن) یک مصدر مرکب کنایی در زبان فارسی است که به معنای منتقل کردن شکایت، ابراز ناخشنودی یا درد دل کردن از رفتار کسی نزد شخص دیگر یا مرجع بالاتر است. در زبان عامیانه و معیار امروز، جفتوجور این مفهوم بیشتر با ترکیبهایی مثل «گله کردن» یا «گلایه کردن» ادا میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه «گِلِه بَردَن» است. باید دقت کرد که بخش اول آن با فتحة گاف (گَلّه به معنی رمۀ حیوانات) اشتباه نشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «گله بردن» با ۷ حرف است. همچنین واژههایی نظیر شکایت، تظلم یا شکوایه نیز به عنوان پاسخهای جایگزین و هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای انتقال این مفهوم در زبان انگلیسی بسته به بافت متن از فعل عمومی complain یا اصطلاحات رسمیتر مربوط به ارائۀ شکایت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم گله بردن و ابراز ناراحتی با ریشه «شکو» پیوند خورده و در قالب عباراتی نظیر اشتکاء یا تقدیم شکوی بیان میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان مفهوم گله بردن از ترکیب واژه وامگرفتهٔ شیکایت با فعل etmek یا فعل yakınmak استفاده میکنند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، گله بردن نمادی از اعتراض نرم، درد دلهای عاشقانه و انتقال رنج و دلخوری پنهان به معشوق یا فردی صاحبقدرت است. این واژه نشاندهنده تظلمخواهی عاطفی یا اجتماعی است، همانطور که سعدی میگوید: «گله از دست ستمکاره به سلطان گویند / چون ستمکاره تو باشی گله پیش که بریم؟»
جمعبندی و توضیح کامل گله بردن
عبارت «گله بردن» یک ترکیب کنایی و اصیل در زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن «گله» (به معنی شکوه و ناله از ریشه زبانهای ایرانی میانه) و فعل «بردن» (به معنی حمل و منتقل کردن) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات کلاسیک فارسی برای بیان تظلمخواهی و ابراز ناراحتی نزد بزرگان یا معشوق کاربرد فراوان داشته، هرچند در فارسی معیار امروز جای خود را بیشتر به «گله کردن» یا «شکایت کردن» داده است.
از نظر معنایی، این کلمه با مفاهیمی چون درد دل، شکواییه و اعتراض همراستاست و متضاد آن خشنودی، سپاسگزاری و تقدیر است. در بافتهای قرآنی عین این ترکیب وجود ندارد اما مفهوم آن با واژگانی نظیر «تشتکی» (شکایت میبرد) بازتاب یافته است.