یعنی چه
«فتیلا» (صورت تنویندار فتیل) در لغت به معنای رشته یا نخ بسیار باریک و تابیده است. به طور خاص در زبان عربی به پوسته یا نخ سپید و نازکی که درون شکاف هسته خرما قرار دارد فتیل میگویند. این کلمه در اصطلاح و ادبیات دینی، کنایه از امر بسیار ناچیز، کمارزش و بیمقدار است. همچنین با واژه فتیله (نخ چراغ) همریشه است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح فاء، سکون تاء، یاء مدی و لام مفتوح همراه با تنوین نصب یعنی فَتِیلاً (fatīlan) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «فتیلا» به عنوان پاسخ برای طراحانی است که به کنایههای قرآنی یا معنای رشته باریک هسته خرما اشاره دارند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ماده (ف ت ل) به معنی پیچیدن و بافتن طناب مشتق شده است.
در قرآن
این کلمه دقیقاً به صورت «فَتِیلاً» ۳ بار در قرآن کریم به کار رفته است: آیه ۴۹ و ۷۷ سوره نساء و آیه ۷۱ سوره اسراء. در تمامی این آیات عبارت «وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا» آمده که تاکید میکند در روز قیامت حتی به اندازه رشته باریکِ روی هسته خرما (کمترین مقدار ممکن) به کسی ظلم نخواهد شد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و تفسیر قرآنی، فتیلا نماد و کنایهای از کمترین، کوچکترین و ناچیزترین حق یا مادیات در جهان هستی است و برای نشان دادن حد غاییِ دقت در عدالت و حسابرسی به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل فتیلا
واژه «فتیلا» ریشه در زبان عربی دارد و از نظر لغوی به معنای رشته یا نخ باریک تابیدهشده است که مصداق عینی آن را پوسته نازک شکاف هسته خرما میدانند. این واژه با فتیله چراغ همخانواده است، چرا که فتیله نیز از الیاف نخ تابیده برای هدایت سوخت تشکیل میشود.
شهرت اصلی این واژه به دلیل کاربرد فرکانسی و دقیق آن در آیات قرآن کریم است. در متن قرآن، فتیلا به عنوان یک ابزار بیانی و کنایی فوقالعاده برای به تصویر کشیدن عدالت مطلق خداوند استفاده شده است تا نشان دهد در دادگاه الهی هیچ عمل و حقی، حتی به اندازه یک رشته نخ ناچیز، نادیده گرفته نمیشود.