یعنی چه
این اصطلاح به ویژگی یا حالت سخن، نظر یا حکمی اشاره دارد که فرد صرفاً از پیش خود و بدون تکیه بر منبعی معتبر، علم، قانون یا وحی الهی مطرح میکند؛ به عبارت دیگر، ادعایی مندرآوردی و فاقد استناد علمی یا شرعی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «مِنْ عِنْدی بودن» است که بخش اول آن از زبان عربی گرفته شده است.
در جدول
در حل جدول، عباراتی مانند مندرآوردی، خودساخته یا بیاساس به عنوان پاسخهای جایگزین و هممعنی شناخته میشوند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی بسته به بافت متن، از واژه arbitrary برای بیان احکام سلیقهای و بدون ضابطه، و از made-up یا fabricated برای ادعاهای ساختگی استفاده میشود.
به عربی
ریشه این اصطلاح عربی است؛ عبارت «من عندی» یعنی از جانب من، اما برای رساندن مفهوم اصطلاحی آن در عربی معاصر از تعابیری چون تفکر شخصی یا اختراعی استفاده میکنند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و روزمره، صفتهای «مندرآوردی»، «بیمبنا»، «خودسرانه» و «سلیقهای» دقیقترین برگردانها برای توصیف این حالت هستند.
در قرآن
مصدر صناعی «من عندی بودن» در قرآن نیست، اما ترکیب «مِنْ عِنْدِ...» بارها آمده است. برای نمونه در آیه ۷۹ سوره بقره، کسانی که کتابی با دست خود مینویسند و به دروغ میگویند «هَٰذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ» (این از جانب خداست)، به شدت سرزنش شدهاند که این دقیقاً مصداق منعندی بودن احکام و انتساب دروغین آنهاست.
جمعبندی و توضیح کامل من عندی بودن
عبارت «من عندی بودن» یک اصطلاح ترکیبی عربی-فارسی است که در حوزههای فقهی، کلامی، علمی و حتی گفتگوهای روزمره برای توصیف ادعاها، قوانین یا سخنانی به کار میرود که هیچ پشتوانه محکم، سند معتبر یا ریشه روشمندی ندارند. این ویژگی نشاندهنده غلبه ذهنیت شخصی و سلیقهای بر واقعیتهای ملموس و دادههای مستند است.
در نقد علمی و فقهی، من عندی بودن یک آفت بزرگ به شمار میرود؛ چرا که اعتبار یک گزاره را به دلیل متکی بودن صرف به رأی و نظر شخصی گوینده از بین میبرد. واژههایی مانند «عندیات» نیز در زبان فارسی از همین ریشه ساخته شدهاند تا به مطالب بیاساس و خوددرآوردی اشاره کنند.
در مجموع، این اصطلاح در تقابل جدی با مفاهیمی چون «مستند بودن»، «علمی بودن» و «وحیانی بودن» قرار دارد و به کارگیری آن نوعی سوگیری منفی و هشدار درباره ساختگی بودن یک مطلب را به همراه دارد.